วันนี้ 2 ธ.ค.2558 ครบรอบ 20 ปี การปล่อยยานเฝ้าระวังดวงอาทิตย์ โซโห SOHO

284cycle_prev-1

ภาพดวงอาทิตย์ 11 ปีในวัฏจักรสุริยะที่ 23 โดยยาน SOHO

2 ธันวาคม พ.ศ. 2538 วันที่พวกเราบางคนยังพกเพจเจอร์  เครื่องคอมฯตามบ้านยังใช้ WIndows  95 และอินเตอร์เน็ตยังช้าเป็นเต่า กลับเป็นวันที่ยานอวกาศสำคัญดวงหนึ่งขึ้นสู่อวกาศจากแท่นยิง 30B ที่แหลมคานาเวอรัล  นั่นคือยาน SOlar Heliospheric Observatory หรือชื่อย่อว่า SOHO

จากวันนี้นเป็นต้นมา SOHO สร้างความเข้าใจใหม่ๆเกี่ยวกับดวงอาทิตย์ให้กับนักวิทยาศาสตร์ทั่วโลก ทั้งเรื่องแกรนูล บริเวณจุดดับ การปะทุแสงจ้าหรือ Flare การปล่อยมวลสารร้อนหรือ CME ออกสูอวกาศ การเกิดลมสุริยะ การเกิดพายุสุริยะ การเคลื่อนตัวของกลุ่มแม่เหล็ก ฟิลาเมนท์ โพรมิแนนซ์ ฯลฯ มากมายจนเจียรนัยไม่หมด

soho_photo3

ขนาดของยาน SOHO ก่อนกางแผงเซลรับแสง

หลังปี พ.ศ. 2550 ดวงอาทิตย์เริ่มเข้าสู่วัฏจักรสุริยะที่ 24 (นับวัฏจักรละ 11 ปี) ยานอวกาศ SOHO ก็ยังทำหน้าที่อันซื่อสัตย์ ทำให้เรารู้ล่วงหน้าว่าเกิดปฏิกิริยาอะไรขึ้นในดวงอาทิตย์เพื่อให้สามารถรับมือได้ทัน (นอกจากรังสี X ที่ใช้เวลา 8.3 นาทีมาถึงโลก เรามีเวลา 2-3 วันเพื่อรับมือปรากฏการณ์อื่นเช่นพายุสุริยะหรือ CME หลังการแจ้งเตือนของ SOHO)

neatC3crop_med

ภาพจากกล้อง LASCO C3 เมื่อ 18 ก.พ.2546 จะเห็นดวงอาทิตย์หลังฉากกันแสงสีทึบกำลังปล้อยมวลสารร้อนหรือ CME และเห็นดาวหาง NEAT ในภาพนี้ด้วย

กล้อง LASCO C2 and C3 บนยานลำนี้ นอกจากใช้เฝ้าดูดวงอาทิตย์ ยังมีผลพลอยได้คือกลายเป็นกล้องที่มองเห็นดาวหางเป็นอย่างดี โดยเฉพาะดาวหางดวงเล็กๆที่มองไม่เห็นจากบนโลกและดาวหางพวกนี้จะพุ่งเข้าไปชนดวงอาทิตย์จนมลายหายไป ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา ยาน SOHO พบดาวหางแล้วมากถึง 3,000 ดวง

ไม่น่าเชื่อว่ายานอวกาศที่ออกจากโลกในวันเวลาที่เทคโนโลยียังไม่ทันสมัย จะสร้างคณูปการแก่วงการวิทยาศาสตร์ได้มากมายเท่านี้

สุขสันต์วันเกิดนะ ยาน SOHO

อ้างอิง http://www.universetoday.com/123564/the-solar-heliospheric-observatory-at-20/
เรียบเรียงโดย @MrVop