ไวรัสโคโรนา SARS-CoV-2 ตัวก่อโรคปอดอักเสป COVID-19 ที่กำลังแพร่ระบาดไปทั่วโลกเวลานี้ นอกจากทำลายชีวิตและสุขภาพแล้ว ยังทำลายเศรษฐกิจทุกประเทศจนย่อยยับ

แต่หนึ่งในอาวุธที่เราจะใช้ป้องกันตัวเราจากไวรััสนี้ คือ “สบู่” ธรรรมดาๆ ที่ไม่จำเป็นต้องเป็นสบู่ฆ่าเชื้อด้วยซ้ำ สบู่ก้อนสบู่เหลวธรรมดาๆที่สามารถล้างไขมันออกจากผิวเราได้ (ลองสบู่ที่ล้างมือแล้วหายมันหากไปจับต้องอาหารมา) ก็สามารถทพลายไวรัสนี้ได้

เหตุผลคืออะไร

ไวรัสโดยทั่วไปแยกออกตามลักษณะภายนอกได้ 2 แบบ คือแบบเปลือย หรือ Naked Virus และแบบมีเปลือกหุ้ม หรือ Enveloped Virus

ไวรัสเปลือยจะมีความแข็งแรงมากกว่า แกนกลางของมันกรดนิวคลีอิก จะถูกหุ้มโดยโปรตีน แคพซิด (capsid)  ที่คงทน ไวรัสะวกนี้ไม่อาจถูกสบู่ทำลายได้ แต่ไวรัสชนิด Enveloped Virus จะมีเปลือกไขมันหุ้มไว้อีกหนึ่งชั้น ไวรัสพวกนี้จะแตกสลายทันทีที่เปลือกไขมันถูกทำลาย

พอลลี ธอร์ดาร์สัน ศาสตราจารย์ด้านวิชาเคมี จากมหาวิทยาลัยนิวเซาท์เวลส์ ประเทศออสเตรเลีย ได้โพสต์ข้อความทางทางทวิตเตอร์เพื่ออธิบายว่าสบู่มีผลต่อไวรัสโคโรนาอย่างไร

ส่วนผสมพื้นฐานของสบู่ทุกชนิด (โซเดียม ลอเรธ ซัลเฟต) นั้น มีคุณสมบัติทางเคมีที่นักเคมีเรียกว่าเป็น “แอมฟิฟีเลส” แอมฟิฟิลิก (amphiphilic) นั่นคือสารประกอบที่มีโครงสร้างโมเลกุลแบ่งออกได้เป็น 2 ส่วน คือ ส่วนที่ชอบน้ำ เรียกว่า ไฮโดรฟิลิก และส่วนที่ชอบไขมัน เรียกว่า ลิโพฟิลิก หรือไฮโดรโฟบิก

เมื่อเราล้างมือที่ปนเปื้อนไวรัสโคโรนาด้วยสบู่ในน้ำที่ไหลผ่านเช่นน้ำก๊อก โมเลกุลของสบู่จะไป “ล้อมกรอบ” โมเลกุลของไขมันที่เปลือกของไวรัส แล้วจะเกิดแรงดึงให้เปลือกของไวรัสแตกสลาย จากนั้นก็จะน้ำชะล้างออกไป

ศาสตราจารย์ ธอร์ดาสัน เรียกไวรัสจำพวก Enveloped Virus ว่า“ ลูกบอลไขมันขนาดนาโน”  เขากล่าวในทำนองที่ว่าเป็นโชคอย่างหนึ่งที่ไวรัสโคโรนามีโครงสร้างแบบนี้ ทำให้พวกเราสู่กับมันได้ด้วยสบู่ธรรมดา

แน่นอนว่าเจลแอลกอฮอล์ หรือแอลกอฮอล์ 70% ฆ่าไวรัสได้แน่นอน แต่หากเราอยู่ในบ้าน เราอยู่ใกล้น้ำประปาและมีสบู่ เราก็ไม่จำเป็นต้องสิ้นเปลืองแอลกอฮอล์แต่อย่างใด แค่ล้างมือทุกซอกมุมให้ทั่ว 20 วินาทีขึ้นไป ไวรัสโคโรนาก็จะสิ้นสภาพไกลลงท่อไปเอง

ที่มาและเครดิตภาพ https://www.vox.com/science-and-health/2020/3/11/21173187/coronavirus-covid-19-hand-washing-sanitizer-compared-soap-is-dope

เรียบเรียงโดย @MrVop