การค้นพบทางวิทยาศาสต์ตลอดปี 2561 ที่ผ่่านมามีอะไรบ้าง ไปดูกัน

เราได้รู้กันซักทีว่า นิวทริโน หรือ”อนุภาคผี” นั้นมาจากไหน

นิวทริโน (Neutrino) เป็นอนุภาคมูลฐาน ที่เป็นกลางทางไฟฟ้าใช้สัญลักษณ์แทนด้วยอักษร {\displaystyle \nu _{}^{}} (นิว) เป็นอนุภาคที่แทบไม่มีมวล และมันพุ่งทะลุทุกอย่าง โดยในทุกๆวินาที จะมีนิวทริโนจำนวนเป็นร้อยล้านล้านอนุภาคพุ่งทะลุตัวเรา ในอดีตที่ผ่านมา เคยสงสัยว่านิวทริโนนั้นกำเนิดมาจากอะไร และในที่สุดก็มีคำตอบ ปีนี้ทีมนักวิทยาศาสตร์นานาชาติในโครงการทดลองไอซ์คิวบ์ (IceCube) ก็ได้ค้นพบว่า แหล่งกำเนิดของ “อนุภาคผี” นั้น เกิดจากหลุมดำมวลยิ่งยวดใจกลางกาแล็กซีแห่งหนึ่งที่ตั้งอยู่บริเวณบ่าของกลุ่มดาวนายพราน หรือโอไรออน ห่างจากโลกออกไปถึง 3,700 ล้านปีแสง การค้นพบครั้งนี้ช่วยเปิดประตูสู่ยุคใหม่ของวงการดาราศาสตร์ ทำให้เรามีเครื่องมืออีกชิ้นในการศึกษาอวกาศห้วงลึก นั่นคือการสังเกตอนุภาคนิวทริโนร่วมกับการสังเกตคลื่นความโน้มถ่วง ซึ่งได้มีการค้นพบไปแล้วก่อนหน้านี้

เราค้นพบว่า เต่าในยุคแรกเริ่มนั้น ไม่มีกระดอง

เราอาจนึกภาพไม่ออกว่าเต่าไม่มีกระดองจะมีหน้าตาเป็นอย่างไร แต่ปีนี้ได้มีการค้นพบฟอสซิลของสัตว์ชนิดหนึ่งที่มีชื่อว่า Eorhynchochelys อายุราว 228 ล้านปีซึ่งถือเป็นบรรพบุรุษแรกสุดของเต่าที่เราเห็นในทุกวันนี้ ร่างกายยาว 1.8 เมตรของมันนั้นยังไม่ได้พัฒนาส่วนซี่โครงขึ้นมาเป็นกระดองแต่อย่างใด

 

เราพบฟอสซิลของ “สัตว์” ที่เก่าแก่ที่สุดในโลกแล้ว

ทีมนักวิจากมหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลีย (ANU) นำโดยนายอิลยา โบบรอฟสกีได้ค้นพบร่องรอยของโมเลกุลคอเลสเตอรอลในซากฟอสซิลสิ่งมีชีวิตดึกดำบรรพ์ที่มีอายุถึง 558 ล้านปี ซึ่งเป็นเครื่องยืนยันว่าสิ่งมีชีวิตดังกล่าวเป็นสัตว์ ไม่ใช่พืชหรือเชื้อรา ถือเป็นสัตว์ชนิดแรกที่เก่าแก่ที่สุดของโลก มันมีชื่อว่า “ดิกคินโซเนีย” (Dickinsonia)

เราพบฟอสซิลของไดโนเสาร์ที่ตัวใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีมา

นักวิจัยจากประเทศแอฟริกาใต้พบซากฟอสซิลสายพันธุ์ไดโนเสาร์ชนิดใหม่ อายุราว 200 ล้านปี เป็นญาติของไดโนเสาร์สกุลบรอนโตซอรัสในกลุ่มซอโรพอด มีน้ำหนักตัวหนักเป็นสองเท่าของช้างแอฟริกันขนาดใหญ่นั่นคือราว  11,700 กิโลกรัม และได้ตั้งชื่อมันว่า เลดูมาฮาดี – Ledumahadi mafube เป็นภาษาเซซูโธ ตามสถานที่ค้นพบที่อยู่ของชนพื้นเมืองเซซูโธ หมายถึงฟ้าผ่าครั้งใหญ่ช่วงย่ำรุ่ง

 

เราพบภาพเขียนผนัวถ้ำที่เก่าแก่ที่สุดในโลก

ทีมนักโบราณคดีค้นพบสะเก็ดหินเนื้อซิลิกาความยาว 1 นิ้วครึ่ง ที่ผิวปรากฏร่องรอยการขูดขีดกากบาทด้วยดินเหลือง ดินที่อุดมไปด้วยออกไซด์ของเหล็กและอลูมิเนียมจนมีสีเหลืองแดง สะเก็ดหินชิ้นดังกล่าวถูกพบรวมอยู่กับกองเครื่องมือหินจากถ้ำบลอมบอสที่ตั้งห่างออกไปจากกรุงเคปทาวน์ เมืองหลวงของแอฟริกาใต้ราว 300 กิโลเมตร จากการตรวจสอบพบรอยขีดเขียนอายุถึง  70,000 บนหินก้อนนี้ นอกจากนี้ภายในถ้ำยังพบข้าวของที่ถูกประดิษฐ์ขึ้นโดยมนุษย์โฮโม เซเปียนส์ ย้อนอายุกลับไปได้ไกลถึงหลักแสนปี เป็นเครื่องยืนยันว่าพฤติกรรมสมัยใหม่ของมนุษย์โบราณนั้นเกิดในงแอฟริกาแน่นอน

เราพบฟอสซิลลูกงูในก้อนอำพันเเป็นครั้งแรก

ทีมนักบรรพชีวินวิทยาชาวจีนและแคนาดาพบฟอสซิลลูกงูยุคดึกดำบรรพ์ในก้อนอำพันยุคครีเทเชียอายุ 99 ล้านปีซึ่งขุดได้จากประเทศเมียนมา ถือเป็นครั้งแรกของโลกที่มีการพบงูในอัมพัน เป็นการยืนยันว่างูอาศัยอยู่กับต้นไม้มาตั้งแต่ยุคโบราณ

ลูกงูดังกล่าวได้รับการตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Xiaophis Myanmarensis ตามชื่อของประเทศเมียนมาซึ่งเป็นแหล่งค้นพบ โดยชื่อนี้มีความหมายว่า “งูแห่งรุ่งอรุณของเมียนมา”

ความดันในอนุภาคโปรตอนสูงกว่าใจกลางดาวนิวตรอน 10 เท่า

คำว่าโปรตอนเป็นภาษากรีกแปลว่า “ตัวแรก” ในนิวเคลียสของอะตอมใด ๆ จะพบโปรตอนอย่างน้อยหนึ่งตัว ในตัวโปรตอนประกอบด้วย อัพควาร์ก (u) 2 ตัวและ ดาวน์ควาร์ก (d) 1 ตัว แรงระหว่างควาร์กถูกควบคุมด้วย กลูออน

ทีมนักวิทยาศาสตร์จากห้องปฏิบัติการเจฟเฟอร์สัน (TJNAF) ของสหรัฐฯ ใช้เทคนิคใหม่ตรวจวัดและคำนวณแรงดันภายในอนุภาคโปรตอนได้ถึง 100 เดซิลเลียนปาสคาล (100 decillian Pascal) หรือเท่ากับค่าความดันที่ขึ้นต้นด้วยเลข 1 และมีศูนย์ตามหลังมาอีก 35 ตัว แรงดันมหาศาลนี้เกิดจากแรงนิวเคลียร์อย่างเข้ม โดยมีทิศทางออกมาจากศูนย์กลางของอนุภาคโปรตอน และพบว่าแรงนี้ทรงพลังกว่าแรงดันที่ใจกลางของดาวนิวตรอน ซึ่งเป็นวัตถุอวกาศที่มีความหนาแน่นสูงยิ่งถึง 10 เท่า

ประสบความสำเร็จในการปลูกถ่ายความทรงจำ (Memory transplant) ให้กับหอยทาก

ทีมนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนียวิทยาเขตลอสแอนเจลิส (ยูซีแอลเอ) ของสหรัฐฯ ประกาศความสำเร็จในการปลูกถ่ายความทรงจำ (Memory transplant) ให้กับหอยทากทะเล  Aplysia californica  โดยเริมจากการฝึกให้หอยทากทะเลรุ่นแรก รู้จักสร้างกลไกป้องกันตัวเมื่อส่วนหางถูกสัมผัสด้วยกระแสไฟฟ้าอ่อน ๆ ซ้ำกันหลายครั้ง มันจะหดตัวเข้าในเปลือกเพื่อหลบกระแสไฟฟ้า จากนั้นสกัดเอา RNA ซึ่งเป็นสารชีวโมเลกุลสำคัญในเซลล์ ออกจากระบบประสาทของหอยทากทะเลรุ่นแรก  แล้วนำไปฉีดให้กับหอยทากทะเลรุ่นที่สอง ที่ยังไม่เคยถูกฝึกให้หลบภัยจากกระแสไฟฟ้า ปรากฏว่าหอยทากทะเลรุ่นที่สองสามารถหดตัวเข้าในเปลือกเพื่อหลบกระแสไฟฟ้าในลักษณะเดียวกับหอยทากทะเลรุ่นแรก แถมรุ่นสองนี้ยังพฤติกรรมหดตัวหลบภัยนานขึ้น โดยไม่ต้องถูกฝึกแต่อย่างใด

ผลการทดลองดังกล่าวพิสูจน์ให้เห็นว่าความทรงจำไม่ได้ถูกเก็บรักษาอยู่แต่ในไซแนปส์ (Synapse) หรือรอยต่อระหว่างเซลล์ประสาทตามที่เคยเข้าใจกันมาเท่านั้น แต่ความทรงจำบางประเภทยังถูกเก็บไว้กับ RNA ซึ่งอยู่ในนิวเคลียสของเซลล์ประสาทอีกด้วย

เรียบเรียงโดย @MrVop