ทีมนักดาราศาสตร์จากมหาวิทยาลัยอ๊อกซฟอร์ด ใช้กล้องโทรทรรศน์ MeerKAT telescope ในแอฟริกาใต้ตรวจพบฟองคลื่นวิทยุขนาดยักษ์ กำลังพุ่งออกมาจากบริเวณใจกลางกาแล็กซีทางช้างเผือกที่เราอาศัยอยู่

ฟองคลื่นวิทยุยักษ์นี้มีขนาดกว้าง 457 ปีแสง ยาว 1,403 ปีแสง และน่าจะเกิดมาจากการระเบิดในจุดใดจุดหนึ่งใกล้กับหลุมดำมวลยวดยิ่ง Sagittarius A* ที่ใจกลางกาแล็กซีเมื่อหลายล้านปีก่อน

ดร. เอียนเฮย์วู้ด ผู้นำทีมนักดาราศาสตร์อธิบายว่า ใจกลางกาแล็กซีทางช้างเผือกของเรานั้นค่อนข้างเงียบสงบเมื่อเปรียบเทียบกับใจกลางกาแลคซีอื่นที่มีหลุมดำมวลยวดยิ่งอยู่ตรงกลาง “แต่ถึงกระนั้นหลุมดำยักษ์นี้ ก็ยังมีกิจกรรมที่น่าตืนตาตื่นใจเป็นระยะ เนื่องจากแรงโน้มถ่วงของมันดูดกลืนฝุ่นและก๊าซจำนวนมากเข้าไปอย่างต่อเนื่อง ”

“เป็นไปได้ว่าการปลดปล่อยฟองคลื่นวิทยุออกมาเป็นส่วนหนึ่งของการปะทุพลังงานรูปแบบหนึ่งของหลุมดำ Sagittarius A* นี้ “

การปล่อยคลื่นวิทยุประเภทนี้เกิดขึ้นในกระบวนการที่เรียกว่ารังสีซินโครตรอนซึ่งอิเล็กตรอนเคลื่อนที่ด้วยความเร็วแสงใกล้เคียงกับสนามแม่เหล็กอันทรงพลังของหลุมดำ และคลื่นวิทยุจากฟองยักษ์นี้เดินทางทะลุเมฆฝุ่นหนาแน่นที่กั้นแสงที่มองเห็นได้จากใจกลางกาแลคซีตรงมาหาโลกเราจนเปิดโอกาสให้เราสามารถตรวจจับมันได้

ฟองคลื่นวิทยุยักษ์นี้ยังเปิดเผยถึงแหล่งกำเนิดของเส้นใยแม่เหล็กขนาดใหญ่นับร้อยที่ ดร. ฟาร์ฮัดยีเซฟ – ซาเดดผและะทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยนอร์ ธ เวสเทิร์นเวสเทิร์นค้นพบในช่วงต้นทศวรรษ 1980 ว่าน่าจะมีต้นกำเนิดมาจากฟองวิทยุยักษ์นี้

การค้นพบฟองวิทยุยักษ์นี้ เป็นหนึ่งในหลักฐานว่ากาแล็กซีทางช้างเผือกคือผลิตผลที่เกิดจากการรวมกันขึ้นมาของพลังงานและสสารจำนวนมากที่ถูกควบคุมยึดเหนี่ยวเอาไว้ด้วยหลุมดำขนาดยักษ์ตรงใจกลาง

ผลการวิจัยนี้ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสาร Nature [กดอ่าน]

_____

I. Heywood et al. 2019. Inflation of 430-parsec bipolar radio bubbles in the Galactic Centre by an energetic event. Nature 573: 235-237; doi: 10.1038/s41586-019-1532-5