การควบคุมไฟ และการก่อไฟ มีความแตกต่างกันค่อนข้างมาในประวัติการวิวัฒนาการของมนุษยชาติ

มนุษย์ยุคแรกที่เริ่มเดินตัวตรงบนขา 2 ข้างอย่าง “โฮโม อีเร็กตัส” เมื่อ 1.9 ล้านปีที่แล้ว รู้จักการใช้ประโยชน์จากไฟทั้งในด้านเพื่อให้ความอบอุ่น เพื่อความปลอดภัยจากสัตว์ร้าย ให้แสงสว่างยามค่ำคืน แต่พวกเขายังจุดไฟเองไม่ได้ ต้องอาศัยไฟจากธรรมชาติเช่นฟ้าผ่าที่ก่อให้เกิดไฟป่า แล้วจึงเดินทางไปที่ต้นกำเนิดไฟพร้อมเชื้อไฟ จากนั้นก็ชักนำไฟเดินทางกลับมาที่ถ้ำแล้วพยายามรักษาไว้ไม่ให้ไฟนั้นดับลงโดยการเติมเชื้อไฟลงไปอย่างต่อเนื่อง และหากไฟในถ้ำมอดดับลง โฮโม อีเร็กตัส ก็ต้องอยู่กับความมืดมิดในยามค่ำคืน รอคอยไฟป่าครั้งใหม่ซึ่งไม่รู้จะเกิดเมื่อไร

ครั้นเวลาผ่านไปหลายแสนปี เมื่อมีการวิวัฒนาการมาเป็นบรรพบุรุษสายตรงของเรา “โฮโม เซเปียน” ซึ่งอยู่ร่วมสมัยกับ “นีแอนเดอร์ทาล” มนุษยย์อีกสายพันธุ์หนึ่ง แน่นอนว่าบรรพบุรุษของเราก้าวหน้ากว่าในทุกด้าน แม้แต่เรื่องไฟ โฮโม เซเปียน ก็สามารถจุดไฟขึ้นมาได้เอง จนทำให้เหลือรอดจากการแข่งขันกลายมาเป็นเราในทุกวันนี้ ต่างกับคู่แข่งคือ นีแอนเดอร์ทาล ที่สูญพันธุ์ไป กลายเป็นข้อถกเถียงกันมาเนิ่นนานในหมู่นักบรรพชีวินวิทยาว่า นีแอนเดอร์ทาล สามารถจุดไฟเองได้หรือไม่ หรือเพียงแต่ใช้และรักษาไฟเหมือน “โฮโม อีเร็กตัส”

ล่าสุด ทีมงานนักบรรพชีวินวิทยานานาชาติทั้งจากอาร์เมเนีย สหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร และสเปนได้ นำโดย ดร. แอดเลอร์ ได้ศึกษาตัวอย่างตะกอนจากถ้ำ Lusakert ในที่ราบสูงอาร์เมเนียเพื่อพิจารณาปริมาณของสารโพลีไซคลิกอะโรมาติกไฮโดรคาร์บอน (PAHs) ซึ่งถูกปล่อยออกมาเมื่อมีการเผาไหม้ของสารอินทรีย์

ทีมงานพบสาร PHAs แยกเป็น 2 ชนิดคือชนิดเบา ที่เกิดและปลิวมาไกลจากไฟป่า และชนิดหนักที่เกิดใกล้บริเวณที่เป็นจุดกำเนิดไฟ

ทีมงานพบปริมาณของ PHAs ชนิดหนักในถ้ำ Lusakert สอดคล้องกับจำนวนกระดูกสัตว์ที่เหลือจากมื้ออาหารและหลักฐานของการทำเครื่องมือ ทั้งหมดมีความสัมพันธ์กันในเชิงความถี่ โดยระมัดระวังที่จะแยก PHAs ชนิดเบาที่มาจากไฟป่าโดยเหตุของฟ้าผ่าในบริเวณใกล้เคียง ด้วยวิธีการวิเคราะห์องค์ประกอบของไฮโดรเจนและไอโซโทปคาร์บอนจากไขในเนื้อเยื่อพืชโบราณที่พบในหินตะกอน

ทีมงานพบความมีโอกา่สสูงที่ มนุษย์นีแอนเดอร์ทาล จะสามารถก่อไฟได้เอง

การศึกษาครั้งนี้ คีพิมพ์เผยแพ่ในวารสาร Scientific Reports [กดอ่าน]

อ้างอิง https://www.bbcearth.com/blog/?article=did-neanderthals-learn-to-make-fire-before-homo-sapiens

เรียบเรียงโดย @MrVop

เครดิตภาพ https://geneticliteracyproject.org/