การประเมินขนาดของสัตว์​โบราณ​ที่สูญพันธุ์​ไปแล้วอาจไม่ใช่เรื่อง​ยาก แต่ไม่ใช่กับฉลาม เพราะโครงกระดูกของฉลามส่วนใหญ่ยกเว้นฟันล้วนแล้วแต่เป็นกระดูกอ่อน ทำให้แทบไม่หลงเหลืออวัยวะที่แข็งพอจนสามารถกลายเป็นฟอสซิลให้เราศึกษาได้ การคาดคะเนว่าฉลามที่ใหญ่ที่สุด​ใน​โลก​อย่าง “เม็กกาโลดอน” ควรมีรูปร่างและขนาดที่แท้จริง​อย่างไรแน่จึงเป็นเรื่อง​ที่ทำได้ยาก

ล่าสุด​คณะนักวิจัยของมหาวิทยาลัยบริตอลนำโดยแจ็ค คูเปอร์​ นักศึกษาปริญญาเอก​ และคณะนักวิจัย​จากมหาวิทยาลัยสวอนซี ทางใต้ของเวลส์ แห่งสหราชอาณาจักรนำโดย ดร. คาทาลินา พิเมียนโต ​ผู้เชี่ยวชาญทางบรรพชีวินวิทยา​ ได้ใช้วิธีการคำนวณทางคณิตศาสตร์ ที่อ้างอิงขนาดฟอสซิลของฟันซี่หนึ่งของโคตรฉลาม “เม็กาโลดอน” เจ้าของฟันซี่นี้ พบว่าร่างกายจากหัวถึง​หางน่าจะยาว 16 ม. (52.5 ฟุต) เฉพาะ​ส่วนหัวยาว 4.65 ม. (15.3 ฟุต) ครีบหลังสูง 1.62 ม. (5.3 ฟุต) และหางสูง 3.85 ม. (9.4 ฟุต)

ในเรื่องของสัดส่วนร่างกายนั้น ทีมนักวิจัยใช้การเปรียบ​เทียบ​จากฉลามที่ยังมีชีวิต​อยู่ใน​ปัจจุบัน​ 5 ชนิด ได้แก่ ฉลามขาว ฉลามมาโกครีบอ่อน (Isurus oxyrinchus) ฉลามมาโกครีบยาว (Isurus paucus) ฉลามแซลมอน (Lamna ditropis) และฉลามพอร์บีเกิล (Lamna nasus)

“เม็กกาโลดอน” ไม่ใช่บรรพบุรุษ​สายตรงของฉลามขาว แต่มีความเกี่ยวข้องกับฉลามหลายชนิดที่กล่าวมาข้างต้น “ ก่อนที่เราจะประเมินสัดส่วนของโคตรฉลาม เราต้องทดสอบว่าฉลามยุคปัจจุบัน​ทั้ง 5 ชนิดนี้มีการเปลี่ยนแปลงสัดส่วนของร่างกายไปหรือไม่เมื่อพวกมันเจริญ​เติบโต” ศาสตราจารย์ไมค์ เบนตัน นักบรรพชีวินวิทยาจากมหาวิทยาลัยบริสตอลกล่าว

ไม่เหมือนกับมนุษย์ ที่เมื่อยังเป็นทารกจะมีสัดส่วนของ ศีรษะเทียบกับร่างกายที่ใหญ่กว่าเมื่อโตป็นผู้​ใหญ่​ แต่ฉลามจะมีสัดส่วนของร่างกายเมื่อยังเป็นทารกจนเจริญเต็มวัยค่อนข้างคงที่เพียงแต่ขยาย​ขนาดขึ้นเท่านั้น​ เราจึงสามารถใช้การประเมินเทียบเคียงสัดส่วนของฉลามยักษ์​โบราณจากข้อมู​ลของฉลามยุคปัจจุบัน​ทั้ง 5 ชนิดได้

ในเรื่องของถิ่นที่อยู่​นั้น “เรามีหลักฐานที่ชี้ว่าเม็กกาโลดอนน่าจะอาศัยและหากินในน้ำตื้นใกล้ชชายฝั่ง พวกมันใช้บริเวณน้ำตื้นเป็นแหล่งอนุบาลลูกที่ยังเล็กอยู่ด้วย โดยเราพบฟอสซิลฟันของเม็กกาโลดอนที่ยังไม่โตเต็มวัยจำนวนมากในน้ำตื้น” ดร. คาทาลินา อธิบาย

ส่วนในเรื่องของการหากิน เรามีหลักฐานจากรอยกัดบนฟอสซิลกระดูกวาฬและโลมาที่มีชีวิตอยู่ในยุคเดียวกับเม็กกาโลดอนที่ยืนยันว่า พวกมันคืออาหารของฉลามยักษ์ดึกดำบรรพ์นี้อย่าง​แน่นอน

“ด้วยขนาดร่างกายของฉลามโบราณ​ที่ยาวไม่ต่ำกว่า 16 เมตรนี้ ต่อให้มันเหลือรอดไม่สูญพันธุ์​ไป มันก็ไม่กินมนุษย์​เป็นอาหารอย่างแน่นอน” ดร. คาทาลินา ให้ความเห็น ขนาดของร่างกายมนุษย์ ถือว่าเป็นมื้ออาหารที่เล็กน้อยเกินไปจนไม่คุ้มที่จะใช้พลังงานออกล่า”

ทีมวิจัยตีพิมพ์​เผยแพร่​ผลงานลงในวารสาร the journal Scientific Reports.

_____

J.A. Cooper et al. 2020. Body dimensions of the extinct giant shark Otodus megalodon: a 2D reconstruction. Sci Rep 10, 14596; doi: 10.1038/s41598-020-71387-y

เรียบเรียงโดย​ @MrVop