มุมมองต่อจักรวาลของมนุษย์เราเปลี่ยนไปมากมาย จากที่เคยเข้าใจว่าน่าจะมีดาวฤกษ์ไม่กี่ดวงเท่านั้นที่จะมีดาวเคราะห์บริวารเหมือนดวงอาทิตย์ของเรา กลับเพิ่มจำนวนขึ้นมากมายกลายเป็นหลายพันดวง (ยืนยันแล้ว 2,662 ดวงหรือระบบดาว) นี่คือผลงานของยานอวกาศ หรือที่แท้แล้วคือกล้องโทรทรรศน์อวกาศเคปเลอร์

เคปเลอร์ เดินทางออกจากโลกในปี 2552 มีอายุใช้งานตามกำหนดเดิมคือ 3.5 ปี ซึ่งแน่นอนว่าทางนาซาไม่ยอมให้เกษียนง่ายๆ เมื่อยานยังสามารถใช้งานได้ ก็ต่ออายุให้ทำงานจนล่วงเลยไปอีกไกล นับเป็นเวลาทั้งสิ้น 9 ปี 7 เดือน 23 วัน ในที่สุดพลังงานของยานหมดลง และเข้าสู่เซฟโหมดเป็นครั้งสุดท้ายในวันที่ 23 กันยายน 2561 ที่ผ่านมา

และด้านล่างนี้ คือภาพสุดท้ายที่เคปเลอร์ส่งมาให้ ก่อนเข้าสู่โหมดหลับยาว เพื่อรอปลดประจำการ

“แสงสุดท้าย” จากเคปเลอร์

ตลอดอายุการใช้งาน เคปเลอร์มองเห็นดาวฤกษ์ 530,506 ดวง ผ่านกล้องชนิด charged coupled device (CCD) ที่แยกเป็นช่องย่อยๆจำนวน 42 ช่อง แต่ละช่องมีความละเอียดภาพ 1,024 x 2,200 พิกเซล จากภาพบนเราจะเห็นว่าในวาระสุดท้าย หลายช่องกลายเป็นสีดำเพราะเสียหายไปตามอายุใช้งาน คงเหลือใช้งานได้เพียง 36 ช่อง

ที่สร้างให้กล้องเคปเลอร์แยกกล้องเป็นหลายช่องก็เพราะนาซาไม่ได้วางแผนที่จะบินขึ้นไปซ่อมแซมใดๆ การแยกเป็นช่องย่อยๆ ทำให้ความเสียหายของกล้องไม่เกิดขึ้นพร้อมกันทั้งระบบ นั่นคือหากมีความเสียหายก็จะเสียไปทีละช่อง ทำให้ยานเคปเลอร์ยังทำงานต่อไปได้

วิธีทำงานของเคปเลอร์คือจับภาพจักรวาลมุมต่างๆเอาไว้เป็นภาพซ้ำๆจำนวนมาก ตามจังหวะที่แน่นอน แล้วส่งภาพกลับมาที่โลก จากนั้นทีมงานบนโลกก็จะทำภาพมาช่วยกันดูเพื่อหาจังหวะ “การหรี่แสง” ของดาวฤกษ์แต่ละดวง ซึ่งตีความได้ว่ามีดาวเคราะห์โคจรผ่านหน้าดาวฤกษ์ดวงนั้น

ภาพซ้ายคือภาพแรกหรือที่ทีมงานของเคปเลอร์เรียกว่า “แสงแรก” ซึ่งถ่ายเป็นภาพเปิดตัวของยานในปี 2552 และภาพขวาคือภาพสุดท้ายในบทความนี้

เวลานี้ เคปเลอร์ยังเหลือพลังงานอยู่ไม่มาก เพื่อใช้ในการดาวน์โหลดภาพต่างๆจำนวนมากที่มันบันทึกไว้ส่งกลับมาที่โลก ซึ่งทีมงานก็ยังไม่แน่ใจว่าในวินาทีสุดท้ายจริงๆ ภาพในความจำของเคปเลอร์จะกลับมาที่โลกหมดหรือไม่

และคงใช้เวลาอีกหลายปี ใช้นักดาราศาสตร์ทั่วโลกอีกจำนวนมาก ที่จะนำภาพดวงดาวมากกว่าครึ่งล้านดวงไปส้งเกตการหรี่แสงจนครบ นั่นหมายถึงแม้เคปเลอร์จะจากเราไปแล้ว งานของมันก็ยังจะกลายเป็นข่าวการค้นพบระบบดาวเคราะห์ใหม่ๆได้อีกเสมอ

ลาก่อนเคปเลอร์

เรียบเรียงโดย @MrVop