ช่วงหลายวันที่ผ่านมา ประชาชนในไอร์แลนด์​เหนือต่างพากันโพสต์​ภาพของปรากฏการณ์​ที่ไม่พบได้บ่อยนัก นั่นคือ “เส้นผมน้ำแข็ง” ซึ่งเกิดขึ่นตามต้นไม้​ในป่าแถบเทศมณฑลเฟอร์แมนาห์ (Fermanagh) และเทศมณฑลทิโรน (Tyrone)

“เส้นผมน้ำแข็ง” หรือHair ice นี้เป็นที่รู้จักของผู้คนท้องถิ่น​มานานแล้ว บ้างก็เรียกมันว่า ice wool หรือ frost beard และมีอีกหลากหลายชื่อเรียก มันมีลักษณะ​หลักๆเหมือนเส้นโรตีสายไหมที่ทำด้วยน้ำแข็ง ก่อตัวอยู่ตามกิ่งไม้หรือลำต้นของต้นไม้ในป่าที่ตายแล้วจนเริ่มผุพัง เราจะพบมันได้ในคืนที่มีสภาพอากาศชื้นของฤดูหนาว ช่วงที่อุณหภูมิต่ำกว่า 0 องศาเซลเซียสเพียงเล็กน้อย “เส้นผมน้ำแข็ง” นี้มีความบางมาก ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของมันตกราว 0.01 มิลลิเมตรเท่านั้น และมีความยาวแตกต่างกันไป เส้นที่ยาวที่สุดอาจมีความยาวได้ถึง 20 เซ็นติเมตร​ก็มี และจะละลายทันทีที่เราเอามือไปสัมผัส

ที่มาของปรากฏการณ์นี้ ได้รับการอธิบายไว้ตั้งแต่เมื่อ 100 ปีก่อน ว่ามันอาจเกิดจากเชื้อราชนิดหนึ่งแต่ยังไม่สามารถหาคำตอบได้ว่าเป็นชนิดใด จนกระทั่งในปี 2015 ที่ผ่านมา​ ​นักวิทยาศาสตร์ชาวเยอรมันและชาวสวิสได้ค้นพบว่า เชื้อราที่เป็นต้นเหตุการก่อตัวของ “เส้นผมน้ำแข็ง” นี้คือ “Exidiopsis effusa” โดยเส้นยาวบางของน้ำแข็งจะอาศัยก่อตัวขึ้นบนเส้นใยเล็กๆ ที่เป็นที่อยู่อาศัยของเชื้อราชนิดนี้ ส่วนรายละเอียด​ของกระบวนการก่อตัวยังไม่เป็นที่แน่ชัด แต่ทีมวิจัย​คาดว่าอาจเกี่ยวข้องกับ “กระบวนการยับยั้งการตกผลึกซ้ำ” ด้วยคุณลักษณะ​บาง​อย่าง​ของเชื้อรา

โดยเบื้องต้น ทีมงานคาดว่าเชื้อราชนิดนี้ได้ทำลายเนื้อไม้บางส่วนไปจนทำให้เกิดสารลิกนินหรือแทนนินขึ้นมา สารนี้จะเข้าไปขัดขวางการเกาะกลุ่มของน้ำแข็ง​จนไม่สามารถก่อตัวเป็นผลึกขึ้นมาได้ แต่ก็ยังต้องมีการวิจัยเพิ่มเติมอีกมากเพื่อยืนยันข้อสันนิษฐานนี้

เครดิต​ภาพ sinisterkid1992

จากนี้ไป ยังมีคำถามอื่นอีกมากมายที่ต้องหาคำตอบ เช่น ทำไมถึงพบ “เส้นผมน้ำแข็ง” นี้เฉพาะ​ในไอร์แลนด์​เหนือ​ มีที่ใดในโลกนอกจาก​ที่นี่ที่จะเกิดปรากฏการณ์​แบบนี้ได้อีกบ้าง หรือ ทำไมมันจึงเติบโตได้บนต้นไม้และพืชบางชนิดเท่านั้น ไปจนถึงว่าปรากฏการณ์​นี้สามารถพบในรูปแบบอื่นๆได้ไหมถ้าไม่ใช่เป็นเส้นยาวเหมือนเส้นผม