นักดาราศาสตร์ตรวจพบ Fast Radio Burst (FRB) ซึ่งเป็นการพุ่งสูงอย่างรวดเร็วของสัญญาณวิทยุที่มีพลังมากพอๆกับพลังของดวงอาทิตย์นับร้อยล้านดวง เดินทางมาจากแหล่งกำเนิดระยะไกลหลายพันล้านปีแสงมานานกว่าทศวรรษ โดยไม่แน่ใจว่ามันคืออะไร เนื่องจากมันมีคาบการเกิดที่ไม่แน่นอน บ้างก็สงสัยว่าอาจเป็นผลงานของอารยธรรมอื่น และบัดนี้ปริศนานี้อาจได้รับการไขกระจ่างแล้ว

FRB แรกุดที่พบนั้นเป็นผลงานของ Duncan Lorimer และเหล่านักเรียนของเขาในปี 2007 ขณะพยายามค้นหาพัลซาร์ในอวกาศระยะไกล และต่อมาก็ได้พบเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จึงได้มีการตั้งชื่อ FRB ตามปีเดือนวันที่พบ เช่น FRB 010621หมายถึง FRB ที่ตรวจพบได้วันที่ 21 มิถุนายน ค.ศ. 2001 นั้นเอง (เรียงปีเดือนวัน 01 คือปี 2001 06 คือเดือนมิถุนา 21 คือวันที่)

ความพยายามทั้งหมดคือหาคาบการเกิดซ้ำ โดยมีสมมุติฐานง่ายๆคืออะไรก็ตามที่เกิดซ้ำๆ ในคาบคงที่ มันคือของที่เกิดตามธรรมชาติ อะไรที่เกิดแบบสุ่มๆ มีคาบไม่แน่นอน อาจเป็นไปได้ว่ามาจากการกระทำของสิ่งที่ไม่ใช่ธรรมชาติ เช่นการพยายามติดต่อมาของอารยธรรมที่ก้าวหน้ากว่าเรา

หนึงใน FRB ทีหลายฝ่ายให้ความสนใจ ได้แก่ FRB 121102 ที่ทั่วโลกแม้แต่ไทย นั่นคือนักวิจัยของสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) ร่วมกับมหาวิทยาลัยเชฟฟิลด์ และมหาวิทยาลัยวอร์ริค จากประเทศอังกฤษ ก็ได้พยายามใช้กล้องถ่ายภาพที่มีความเร็วสูง ติดกับกล้องโทรทรรศน์ที่มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 2.4 เมตรที่อยู่ที่หอดูดาวดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นกล้องที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้  เพื่อจับภาพของแสงในทิศทางที่  FRB 121102 ตั้งอยู่ เพือค้นหาว่า นอกจากปล่อยสัญญาณวิทยุแล้ว  FRB 121102 จะมีแปล่งแสงออกมาด้วยหรือไม่

เมื่อต้นปี 2018 ก็ได้มีการยืนยันโดยทีมนักดาราศาสตร์จากมหาวิทยาลัยคอร์แนลของสหรัฐฯ ที่ระบุว่า สามารถระบุตำแหน่งที่มาของสัญญาณวิทยุปริศนา FRB 121102 ให้แน่นอนลงไปได้แล้วว่ามาจากกาแล็กซีแคระ ที่ระยะห่างออกไป 2 พัน 5 ร้อยล้านปีแสง แต่ยังไม่แน่ใจว่าอะไรคือแหล่งกำเนิดของสัญญาณวิทยุความเข้มสูงนี้ และยังไม่อาจรู้ว่าคาบเวลาที่เกิดเป็นอย่างไร (บางครั้งมันคือ FRB เดียวกันแต่คาบเวลาไม่แน่นอนจนผู้คันพบไปตั้งชื่อเป็น FRB ใหม่)

ผลการศึกษาล่าสุดของทีมงานจากมหาวิทยาลัยแมนเชสเตอร์ในสหราชอาณาจักร นำโดย ดร. เกาสตุภ ราชวาเร  ที่ได้เฝ้าติดตาม FRB 121102 มานานถึง 5 ปี จนในที่สุดก็ประกาศว่าสามารถระบุคาบการเกิดซ้ำของ FRB นี้ได้แล้ว ว่า มันจะเกิดเป็นรอบๆละ 157 วัน

วงจรแต่ละรอบจะเริ่มต้นด้วยการส่งสัญญาณซ้ำ ๆ เป็นเวลา 90 วัน และเข้าสู่ช่วงเงียบสงบไร้ความเคลื่อนไหวอีก 67 วัน ก่อนจะเริ่มวงจรรอบใหม่ด้วยการปะทุสัญญาณอีกครั้ง

ทีมงานอธิบายว่า แหล่งกำเนิดของสัญญาณวิทยุทรงพลังดังกล่าวน่าจะไม่ใช่แค่ดาวนิวตรอนที่อยู่โดดเดี่ยว หรือคู่ดาวนิวตรอนที่ชนและรวมตัวอย่างที่เคยคิดกัน แต่น่าจะเป็นระบบดาวคู่ที่มีการโคจรวนรอบกันและกันอย่างสม่ำเสมอ โดยอาจเป็นระบบที่ดาวฤกษ์ขนาดยักษ์ หลุมดำ หรือดาวนิวตรอน อยู่ร่วมกันก็เป็นได้

ปริศนาของ FRB เริ่มได้รับการไขกระจ่าง กลไกลของมันคือต้องหาคาบการเกิดซ้ำที่ซับซ้อนให้ได้ เพื่อยืนยันว่ามันเป็นเรื่องของธรรมชาติไม่ใช่อารยธรรมต่างดาวที่ไหน

รายงานวิจัยดังกล่าวซึ่งตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสาร MNRAS อ่านได้ที่ https://academic.oup.com/mnras/article/495/4/3551/5840547

เรียบเรียงโดย @MrVop