บบรรพบุรุษ​ของทั้งนกและสัตว์​เลี้ยงลูก​ด้ว​ยนม​ ต่างก็วิวัฒนาการ​เป็นสัตว์​เลือด​อุ่นในช่วงเวลาใกล้เคียง​กัน​ นั่นคือหลังเหตุการณ์สูญพันธุ์ยุคเพอร์เมียน-ไทรแอสซิก (Permian–Triassic extinction event) เมื่อราว 252.3 ล้านปีก่อน

การสูญพันธุ์​ใหญ่ครั้งนั้นถือเป็นครั้งที่ 3 จากที่เคยเกิดกับโลกใบนี้มาแล้วทั้งหมด 5 ครั้ง คร่าชีวิตสัตว์ทะเลทั่วโลกในช่วงเวลานั้นไปเกือบ 96% และสัตว์มีกระดูกสันหลังบนบกบนไปอีก 70%​ ตลอดระยะเวลา​ของเหตุการณ์​ที่ยาวนานหลายพันปี

ประเมินจากช่วงวิกฤตที่สุดของการสูญพันธุ์ น้ำทะเลในเวลานั้น มีอุณหภูมิสูงถึง 40 องศาเซลเซียสจากภาวะโลกร้อนในระดับหายนะที่เป็นผลสืบเนื่อง​มาจากการเกิดคาร์บอนไดออกไซด์​ปริมาณ​มหาศาล​จากลาวาของภูเขาไฟ​ที่เผาไหม้ถ่านหิน​บริเวณกว้างในไซบีเรีย​

สองกลุ่มหลักของเททราพอด (tetrapods) ที่รอดจากการสูญพันธุ์มาได้คือซีแนพซิด ( Synapsids) บรรพบุรุษของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม และ อาร์โคซอร์ (Archosaur) บรรพบุรุษของนกและไดโนเสาร์

นักบรรพชีวินวิทยาได้พบข้อบ่งชี้ของภาวะเลือดอุ่น (endothermy) ในเททราพอดทั้งสองกลุ่มที่เหลือรอดจากการสูญพันธุ์จนเข้ามาแพร่ขยายจำนวนในยุคไทรแอสสิกเหล่านี้ และนังพบหลักฐานว่าพวกอาร์โคซอร์นั้นน่าจะมีขนตามร่างกายรวมทั้งบางชนิดอาจมีหนวดที่ปากด้วยด้วย

ในงานวิจัยล่าสุดของศาสตราจารย์ Mike Benton จาก University of Bristol และทีมงาน พบว่าการวิวัฒนาการจากเลือดเย็นเป็นเลือดอุ่นของซีแนพซิด และ อาร์โคซอร์ เกิดขึ้นทันทีหลังเหตุการณ์สูญพันธุ์เพอร์เมียน-ไทรแอสซิก ไม่ต้องใช้เวลานับสิบล้านปีในการวิวัฒน์แต่อย่างใด

นอกจากนี้ จากการวิเคราะห์ฟอสซิลรอยเท้าเททราพอดจำนวนมาก ทีมงานพบว่าพวกมันทั้งหมดเปลี่ยนโครงสร้างของแขนขาที่อยู่ข้างลำตัวมาอยู่ด้านล่างของลำตัว ส่งผลให้สามารถเดินและวิ่งได้อย่างรวดเร็ว สร้างข้อได้เปรียบให้ไดโนเสาร์ นก และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมให้อยู่เหนือสัตว์ที่มีขาอยู่ด้านข้างลำตัวในยุคเดียวกัน (แบบเดียวกับสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำและสัตว์เลื้อยคลานในยุคปัจจุบัน)

และเมื่อบรรพบุรุษของนกและสัตว์เลี้ยงด้วยนมกลายเป็นสัตว์เลือดอุ่น พวกมันจะสามารถอยู่อาศัยได้ในทุกสภาพแวดล้อมเนื่องจากมีอุณหภูมิร่างกายที่ควที่ แลกกับการต้องกินอาหารเพิ่มขึ้นเพื่อรักษาระบบเผาผลาญพลังงานเอาไว้

ความเปลี่ยนแปลงทั้งสองอย่างคือระยางและระบบเลือด ทำให้นกและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมแพร่ขยายเผ่าพันธุ์หากินอยู่ทั่วไปบนพื้นพิภพในยุคไทรแอสสิกไม่นับพวกไดโนเสาร์ ไม่เหมือนพวกสัตว์เลื้อยคลานที่ต้องอยู่แบบหลบๆซ่อนๆ

การศึกษาครั้งนี้ ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสาร Gondwana Research

_____

ไมเคิลเจเบนตันet al, ต้นกำเนิดของ endothermy ใน synapsids และ archosaurs และการแข่งขันทางอาวุธใน Triassic Gondwana Researchเผยแพร่ออนไลน์ 3 กันยายน 2020 ดอย: 10.1016 / j.gr.2020.08.003