โลกเราหมุนรอบตัวเองตามขั้วเหนือภูมิศาสตร์ ซึ่งเป็นคนละแกนกับขั้วแม่เหล็ก โดยขั้วใต้ของสนามแม่เหล็กโลกจะอยู่บริเวณขั้วโลกเหนือ ส่วนขั้วเหนือของสนามแม่เหล็กโลกจะอยู่บริเวณขั้วโลกใต้

ขั้วเหนือภูมิศาสตร์จะอยู่ค่อนข้างคงที่ อาจมีการส่ายแต่น้อยมาก ไม่เหมือนขั้วแม่เหล็กที่ในช่วงสิบกว่าปีที่ผ่านมามีการเคลื่อนตัวที่รวดเร็วมาก โดยย้ายตำแหน่งจากแถวประเทศแคนนาดา ไปทางไซบีเรียของรัสเซีย

การเปลี่ยนตำแหน่งของขั้วแม่เหล็กโลกตรงไปทางรัสเซียนี้ล่าสุดอยู่ที่ความเร็ว 48 กิโลเมตรต่อปี สร้างความสับสนคลาดเคลื่อนให้กับเข็มทิศ ระบบจีพีเอส และระบบนำร่องทางทหารต่าง ๆ ที่ใช้ขั้วแม่เหล็กดังกล่าวในการอ้างอิงพิกัดตำแหน่งจนล่าสุดองค์การบริหารกิจการด้านบรรยากาศและมหาสมุทรแห่งชาติสหรัฐฯ หรือโนอา (NOAA) ต้องขอให้มีการเลื่อนการปรับเปลี่ยนตำแหน่งขั้วเหนือในแบบจำลองแม่เหล็กโลก (World Magnetic Model – WMM) ให้เร็วขึ้น 1 ปี และเรื่องดังกล่าวได้ดำเนินการเรียบร้อยไปแล้วเมื่อต้นเดือนกุมภาพันธ์ 2562 ที่่ผานมา จากที่กำหนดไว้เดิมเป็นปี 2563

ส่วนสาเหตุที่ทำให้ขั้วของสนามแม่เหล็กโลกบริเวณขั้วโลกเหนือเคลื่อนตัวไปอย่างรวดเร็วนี้
ดร.จูเลียน ออแบรต์ และดร.คริสโตเฟอร์ ฟินเลย์ ได้ตีพิมพ์ผลการศึกษาถึงสาเหตุที่ทำให้ขั้วเหนือของสนามแม่เหล็กโลกเคลื่อนตัวไปอย่างรวดเร็วในวารสาร Nature [กดดู] ว่า อาจเป็นเพราะการไหลของกระแสธารเหล็กหลอมละลายที่แกนโลกชั้นนอกเกิดความปั่นป่วนอย่างฉับพลันเนื่องจากมวลของเหล็กหลอมเหลวที่อยู่ด้านในบางส่วนอาจร้อนขึ้น จนมีความเบาและหนาแน่นน้อยกว่าโลหะหลอมเหลวอื่น ๆ โดยรอบ ทำให้มวลเหล็กหลอมเหลวดังกล่าวลอยตัวขึ้นอย่างรวดเร็ว  เกิดเป็นคลื่นแม่เหล็กที่ทำให้ขั้วแม่เหล็กโลกเปลี่ยนแปลงฉับพลัน

อย่างไรก็ตามโลกเรายังไม่สูญเสียความเข้มของสนามแม่เหล็กที่คอยปกป้องชั้นบรรยากาศและสิ่งมีชีวิตจากรังสีต่างๆและอนุภาคอันตรายจากอวกาศ จึงไม่ควรกังวลเรื่องนี้จนเกินไป

เรียบเรียงโดย @MrVop