นักวิทยาศาสตร์พบยีนที่ทำให้เราสามารถแปลงเพศยุงลายจากตัวเมียที่กัดคนไปเป็นเพศผู้ที่ไม่ทำอันตรายใคร

ยุงลายบ้าน หรือ Aedes aegypti เป็นต้นเหตุการระบาดไวรัสไข้เลือดออกเด็งกี ชิคุนกุนยา และไข้เหลือง แต่จะมีเฉพาะยุงลายตัวเมียเท่านั้นที่กัดสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมเพื่อดูดเลือดไปใช้ให้ไข่เจริญ ส่วนยุงลายตัวผู้นั้นจะกินน้ำหวานจากดอกไม้ และน้ำหวานจากพืชผักผลไม้ ไม่กัดใคร เพราะไม่ต้องใช้เลือดไปทำประโยชน์ใดๆ

ล่าสุดทีมนักวิทยาศาสตร์นานาชาตินำโดยแอนดรูว์ ฮอลล์ แห่งมหาวิทยาลัยเวอร์จิเนียเทค ได้แยกยีนที่มีหน้าที่สร้างระบบสืบพันธุ์ของยุงลายตัวผู้ที่มีชื่อเรียกว่า Nix ออกมาได้สำเร็จโดยการวิเคราะห์ลำดับจีโนมเฉพาะตัวที่แสดงออกเฉพาะในระหว่างการพัฒนาตัวอ่อนของยุง

เมื่อทีมวิจัยทดลองฉีด Nix เข้าไปในจีโนมระหว่างการพัฒนาตัวอ่อนของยุงลาย ปรากฏว่าตัวอ่อนจำนวนมากกว่า 65% เริ่มมีการพัฒนาอวัยวะเพศไปในแบบของยุงตัวผู้ แต่เมื่อทีมนักวิจัยทดลองใช้เครื่องมือแก้ไขยีน CRISPR-Cas9 เพื่อแยก Nix ออกจากตัวอ่อนของยุงตัวผู้ ตัวอ่อนก็กลับพัฒนาอวัยวะเพศในแบบของยุงตัวเมียขึ้นมาแทน

การค้นพบนี้ไม่ต่างจากการพบสวิตช์ที่สามารถกดสั่งให้ยุงตัวอ่อนกลายมาเป็นลูกยุงเพศอะไรก็ได้ แต่ก็เป็นเพียงการค้นพบเบื้องต้นในห้องทดลองเท่านั้น โจทย์ต่อไปที่ยากกว่านี้มากคือต้องหาทางทำให้ยุงมีการส่งต่อลักษณะการแปลงเพศแบบนี้ไปโดยอัตโนมัติจากรุ่นสู่รุ่น ทำให้ยุงลายตัวเมียที่เป็นอันตรายกับมนุษย์เหลือน้อยลงเรื่อยๆจนสูญพันธุ์ไปในที่สุดซึ่งทีมวิจัยยังหาทางไม่ได้

ทีมวิจัยตีพิมพ์เผยแพร่ผลงานใน Science Express : ” A male-determining factor in the mosquito Aedes aegypti “

ที่มาและเครดิตภาพ https://upost.info/en/31373036303439393931