ยานแลนเดอร์ลำแรกของจีน​ “ฉางเอ๋อ​-3” ยังคงปฏิบัติ​หน้าที่​อยู่​ในนาทีนี้ ตั้งแต่ลงจอดสำเร็จ​บนดวงจันทร์​เมื่อปลายปี 2556

เมื่อมองดวงจันทร์ในยามค่ำคืน โดยเฉพาะวันที่มีจันทร์เต็มดวง จะได้สัมผัสแสงจันทร์ ที่เย็นสบายตา และแสนโรแมนติก แต่ใครจะรู้ว่าแสงจันทร์สีขาวนวลนั้น เกิดมาจากการสะท้อนแสงอาทิตย์บนผิวดวงจันทร์ ที่มีความร้อนนับ 100 องศา

สภาพแวดล้อมบนผิวดวงจันทร์นั้นทารุณโหดร้ายมาก ยามกลางวันบริเวณเส้นศูนย์สูตรจะมีความร้อนถึง 127°C และยามค่ำคืนผิวดวงจันทร์ก็จะหนาวเย็นยะเยือกถึง -​137°C นั่นหมายถึงมนุษย์อวกาศบนดวงจันทร์ถ้าออกมาจากชุดที่ป้องกันอุณหภูมิก็จะตายทันที และสภาพแวดล้อม​แบบสุดขั้วนี้ก็ส่งผลต่อระบบการทำงานของอุปึอิเล็กทรอนิกส์​ต่างๆบนยานแลนเดอร์และยานโรเวอร์​ไม่แพ้กัน

นอกจากนี้ดวงจันทร์​ยังหมุนรอบตัวเองช้ามาก โดยมีช่วงเวลากลางวันที่ร้อนจัดและช่วงเวลากลางคืนที่เย็นจัดนานถึงอย่างละ 13½ วัน นั่นหมายถึงยานอวกาศ​ที่ไปทำงานบนผิวดวงจันทร์​จะต้องมีการวางแผนและต้องมีระบบป้องกันที่ดีพอ

ยานฉางเอ๋อ​-3 (嫦娥三号) ขององค์​การอวกาศ​จีน หรือ China National Space Administration (CNSA)​ ลงจอดบริเวณ​ พิกัด​ 44.12°N 19.51°W บนที่ราบ Mare Imbrium ฝั่งด้านใกล้ของดวงจันทร์​ 20:11 ตาม​เวลา​ใน​ประเทศไทย​เมื่อ​วันที่​ 14 ธันวาคม​ 2556 มีกำหนดการทำงาน 1 ปี (หมายถึงถูกสร้างมาให้ทำงานได้อย่างน้อย 1 ปี)​ และหลังลงจอดก็ได้ปล่อยยานโรเวอร์​ยู่ทู่ หรือกระต่ายหยก 玉兔 ออกมาวิ่งสำรวจ โดยานโรเวอร์​ถูก​ออกแบบ​มาให้มีกำหนดการทำงานนาน 3 เดือน

แต่ผลออกมาค่อนข้างน่าประหลาดใจ ยานโรเวอร์​กระต่ายหยกแม้มีอาการเคลื่อนที่ไม่ได้หลังวันที่ 25 ม.ค. 2557 และขาดการติดต่อ​ไปในวันที่ 959 แต่ยานแลนเดอร์ฉางเอ๋อ​-3 กลับสามารถ​อยู่รอดได้นานกว่านั้นหลายเท่า เรียกว่ามีความทนทานไม่น่าเชื่อ

เจ้าหน้าที่ภาคพื้นดิน​ของ CNSA โพสต์ทางทวิตเตอร์​เมื่อวันที่ 2 มิถุนายน​ 2563 ว่าดาวเทียม UHF Satcom ยังสามารถ​รับสัญญาณ​ย่าน X-Band ที่ส่งออกมาจากยานแลนเดอร์​ฉางเอ๋อ​-3 อยู่ แม้เวลาจะผ่านไปนานถึง 6 ปีเศษ สร้างความแปลกใจให้นักวิทยาศาสตร์​ไปทั่วโลก เพราะที่ผ่านมายังไม่เคยมียานแลนเดอร์​ของประเทศใดที่สามารถอยู่รอดบนดวงจันทร์​ได้นานขนาดนี้

จีนยังมียานฉางเอ๋อ​-4 และยานโรเวอร์ยู่ทู่-2ปฏิบัติ​งานอยู่ที่ฝั่งด้านไกลของดวงจันทร์​ (ด้านที่มองไม่เห็น​จาก​โลก)​ ที่ลงจอดในเดือนมกราคม​ 2562 ที่เราก็คงต้องมาดูกันว่าสามารถ​ลบสถิติ​การอยู่​รอดบนดวงจันทร์​ของยานรุ่นพี่จากประเทศ​ตัวเองได้หรือไม่

แต่ที่แน่ๆคือคำที่เคยสบประมาทว่าของที่ผลิตจากจีนนั้นไม่ทนทาน คงต้องแก้เสียใหม่

เรียบเรียง​โดย​ @MrVop