จีนประกาศความสำเร็จในการส่งยานสำรวจ “ฉางเอ๋อ-4” (嫦娥四号) ลงจอดบนดวงจันทร์ ด้านที่มองไม่เห็นจากโลกสำเร็จ ถือเป็นชาติแรกของโลกที่ทำได้ในการลงจอดบริเวณนี้

หลังใช้เวลาเดินทางออกจากโลกรวมทั้งโคจรรอบดวงจันทร์มานานกว่า 27 วัน และแล้ว เมื่อเวลา 09:26 เช้านี้ ตามเวลาไทย หรือ  10:26 ตามเวลาปักกิ่ง ยานสำรวจไร้คนบังคับ  “ฉางเอ๋อ-4”  ก้ได้ลงลงจอดในปล่อง Von Kármán  ซึ่งอยู่ในหลุมอุกกายาตยักษ์ Aitken ด้านขั้วใต้ของดวงจันทร์ฝั่งไกล (ดวงจันทร์กันด้านเดียวหาโลก จากแรง “ไทดัลล็อค” ฝั่งด้านหลังยังไม่เคยมีใครไปสำรวจมาก่อน ตามภาพล่างด้านขวา) เป็นผลสำเร็จ และได้ส่งสัญญาณกลับมาถืงหอบังคับการบนโลก เพื่อรายงานถึงสภาพยานที่ลงจอดได้อย่างปกติ พร้อมส่งรูปถ่ายแรกสุดของบริเวณลงจอดกลับมาให้ชม

ภารกิจครั้งนี้มีความยากกว่าการลงจอดด้านฝั่งปกติของดวงจันทร์มาก เนื่องจากการสื่อสารต่างๆไม่อาจทำได้โดยตรงต้องถ่ายทอดสัญญาณผ่านยานโคจร  Queqiao  ที่กำลังวนอยู่รอบๆดวงจันทร์  พื้นที่ลงจอดก็เป็นบริเวณที่กล้องทุกตัวบนโลกไม่สามารถมองเห็น ระบบ AI ของยานจึงต้องตัดสินใจแก้ปัญหาเฉพาะหน้าเองทุกอย่างทั้งการเลือกตำแหน่งสุดท้าย วัดความเอียงผิว การลดความเร็ว และอื่นๆ

จุดที่ยานลงจอด คือหลุมอุกกาบาต Aitken เป็นหนึ่งในหลุมอุกกาบาตขนาดใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะ ซึ่งมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางมากกว่า 2,500 กม. และลึก 13 กม.ถือเป็นหลุมที่ลึกที่สุดและเก่าแก่ที่สุดบนดวงจันทร์ (วงกลมดำในภาพล่าง) เกิดขึ้นเมื่อตอนที่ดาวเคราะห์น้อยพุ่งเข้าชนเมื่อหลายพันล้านปีก่อน ทุกวันนี้กันหลุมกลายเป็นที่ราบกว้างใหญ่

ภารกิจครั้งนี้ของฉางเอ๋อ 4 นอกจากการเก็บดินหินบนในหลุมอุกกาบาต Von Kármán มาตรวจสอบแล้ว ก็จะมีการทดสอบด้านสัญญาณวิทยุว่ามีการรบกวนมาจากโลกเรามากน้อยเพียงใดในด้านไกลของดวงจันทร์เพราะในอนาคตอาจมีการติดตั้งกล้องโทรทรรศน์วิทยุบนดวงจันทร์ด้านนี้  มีการตรวจสอบการมีปฏิสัมพันธ์ของลมสุริยะ  และที่น่าสนใจที่สุดคือจะมีการทดสอบปลูกพืชบนดวงจันทร์ อันเป็นโครงการความร่วมมือของมหาวิทยาลัยในจีนถึง 28 แห่ง

พืชที่จะทดลองปลูกคือ “ต้นอะราบิดอฟซิส” และมันฝรั่ง ซึ่งยานฉางเอ๋อ 4 ได้นำเมล็ดพันธุ์มาด้วยในน้ำหนัก 3 กก. ซึ่งบนผิวดวงจันทร์จะมีอุณหภูมิที่เป็นอันตรายต่อพืช ดังนั้นเมล็ดพีชจะเติบโตอยู่ในภาชนะ  “lunar mini biosphere” ที่ควบคุมอุณหภูมิไว้ไม่ให้เกินช่วง 1-30°C รวมทั้งความชื้นสีมพัทธ์และสารอาหารด้วย

เรียบเรียงโดย @MrVop