ดาวหางดวงใหม่ล่าสุดที่เพิ่งค้นพบด้วยระบบตรวจจับดาวเคราะห์น้อย Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System หรือ ATLAS ในฮาวาย มีความสว่างเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว จนกลายเป็นดาวหางที่น่าสนใจที่สุดในช่วงครึ่งปีแรกในปี 2563 นี้

ดาวหางดวงนี้มีชื่อตามระบบการเรียกดาวหางว่า C/2019 Y4 และใช้ชื่อตามธรรมเนียมของหอดูดาวที่ค้นพบว่า ATLAS ถูกค้นพบเมื่อวันที่ 28 ธันวาคม 2562 และล่าสุดหลังกลางเดือนมีนาคม 2563 เป็นต้นมา ดาวหางก็ได้เพิ่มความสว่างขึ้นอย่างรวดเร็วเมื่อมันกำลังข้ามวงโคจรดาวอังคารเข้ามาในระบบสุริยะชั้นใน ล่าสุดความสว่างของดาวหางดวงนี้อยู่ที แมกนิจูด 8 แล้ว ซึ่งแน่นอนว่ายังไม่สามารถมองเห็นด้วยตาเปล่า (ตามนุษย์มองเห็นดาวได้สว่างสุดที่แมกนิจูด 6.5) ความสว่างของมันกำลังเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

นักดาราศาสตร์คาดการณ์ว่า ดาวหาง “แอตลาส” จะเพิ่มความสว่างขึ้นจนสามารถมองเห็นได้ด้วยกล้องส่องทางไกลแบบสองตา และหากมันยังไม่หยุดเพิ่มความสว่าง อาจโชคดีที่จะมองเห็นมันได้ในพื้นที่มืดตามชนบทไร้แสงเมืองด้วยตาเปล่า

ดาวหาง C/2019 Y4 “แอตลาส” จะเข้าใกล้โลกที่สุดในวันที่ 23 พฤษภาคมนี้ ที่ระยะ 116,855,706 กิโลเมตร จากนั้นจะมุ่งสู่ดวงอาทิตย์ โดยจะเข้าใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด ( perihelion) ในวันที่ 31 พฤษภาคม 2563 ที่ระยะ 37,848,261 กิโลเมตร นั่นคือเข้าใกล้ดวงอาทิตย์ยิ่งกว่าวงโคจรของดาวพุธ

Orbit of Comet C/2019 Y4 (ATLAS) Courtesy of NASA/JPL.

ถ้าความสว่างของ “แอตลาส” เพิ่มในอัตราส่วนที่เป็นอยู่ มีการทำนายว่ามันอาจสว่างถึงระดับแมกนิจูด 5 ช่วงวันที่ 1 พฤษภาคม หลังจากนั้นมันก็จะสว่างขึ้นเรื่อยๆ จนแมกนิจูดอาจติดลบเมื่อเข้าใกล้ดวงอาทิตย์มากๆ

อักษร C ที่นำหน้าชื่อดาวหาง หมายถึงวงโคจรของดาวหางดวงนั้นอยู่ในระดับที่เรียกว่าไม่โคจรมาซ้ำรอบในช่วงชีวิตมนุษย์ เพราะโดยการคำนวนเบื้องต้น ดาวหาง C/2019 Y4 “แอตลาส” จะมีวงโคจรรอบดวงอาทิตย์นานถึง 6,025 ปี

ตำแหน่งของดาวหางแอตลาสช่วงสัปดาห์สุดท้ายของเดือนมีนาคม

การสังเกคดาวหางดวงนี ้หากท่านมีกล้องดูดาวขนาดเล็กที่บ้าน ท่านอาจเห็นดาวหางดวงนี้ช่วงปลอยเดือนมีนาคมหลังวันที่ 20 เป็นต้นไปโดยมองไปทางทิศเหนือ ดาวหาง C/2019 Y4 “แอตลาส” จะปรากฏใกล้กลุ่มดาวหมีใหญ่ (Ursa Major) หรือที่คนไทยรู้จักกันในนามของ “กลุ่มดาวจระเข้”  ทางทิศเหนือ จากนั้นจะเอียงไปทางตะวันออกเฉียงเหนือเรื่อยๆจนเดือนพฤษภาคม

หากความสว่างของดาวห่างถึงจุดที่เหมาะสม ทางสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติหรือ NARIT ของไทยเราอาจจัดกิจกรรมส่องดูดาวหางดวงนี้ ซึ่งต้องคอยติดตามข่าวต่อไป

เครดิตภาพประกอบบทความด้านบนสุดโดย Efrain Morales จาก Aguadilla, Puerto Rico.

เรียบเรียงโดย @MrVop