ในทุกวันนี้ เมื่อเทียบกับกาแล็กซีอื่นๆแล้ว ถือได้ว่าบริเวณศูนย์กลางของกาแล็กซีทางช้างเผือกที่เราอาศัยอยู่นั้นเงียบสงบเป็นอย่างยิ่ง แต่ใครจะรู้ว่า ในอดีตเมื่อหลายล้านปีที่แล้ว เคยมีการปะทุพลังงานครั้งรุนแรงสุดๆออกมาจากบริเวณนี้

ล่าสุด ทีมนักวิทยาศาสตร์จากศูนย์วิจัยดาราศาสตร์วิทยุระหว่างประเทศ (ICRAR) ของออสเตรเลีย พบหลักฐานยืนยันว่า เคยมีการปะทุพลังงานครั้งรุนแรงใกล้หลุมดำมวลยิ่งยวดซาจิตทาเรียส เอสตาร์ ( Sagittarius A* ) ซึ่งอยู่ที่ใจกลางกาแล็กซีของเราเมื่อ 3 ล้าน 5 แสนปีที่แล้ว การปะทุครังนั้น ส่งคลื่นกระแทกแผ่ออกไปไกลถึง 2 แสนปีแสง และการปะทุดำเนินอยู่เป็นเวลานานราว 3 แสนปี ซึ่งถือเป็นเวลาพริบตาเดียวหากเทียบกับอายุวัตถุต่างๆในจักรวาล

ภาพจำลองคลื่นกระแทกจากการปะทุที่แผ่ออกจากใจกลางกาแล็กซีของเราทั้งด้านบนและด้านล่าง (สีม่วง) ทำให้ แถบก๊าซของกาแล็กซีเมฆแมกเจลแลนใหญ่และเล็กที่โคจรเป็นบริวารแตกตัวเป็นประจุไฟฟ้า 

บนโลกเราเวลานั้นเป็นช่วงยุคไพลโอซีน (Pliocen) ซึ่งเป็นยุคที่มนุษย์เพิ่งเริ่มต้นวิวัฒนาการ แต่การปะทุครั้งนั้นไม่น่าจะส่งผลใดๆเนื่องจากหากวัดตามแนวนอน ตำแหน่งของระบบสุริยะจักรวาลของเราที่อยู่ตามแนวจานของกาแล็กซีอยู่ไกลเกินคลื่นกระแทกที่เกิดขึ้น

ทีมวิจัยคาดว่าสาเหตุของการปะทุอาจมาจากการที่หลุมดำมวลยิ่งยวดซาจิตทาเรียส เอสตาร์ ที่ใจกลางกาแล็กซีของเราดูดกลืนมวลสารปริมาณมหาศาลเข้าไป จนเกิดพวยเจ็ทพุ่งออกมาในทิศบนล่างของหลุมดำ

ทีมงานตั้งชื่อการค้นพบครั้งนี้ว่า BH2013  เนื่องจากเริ่มวิจัยในปี 2013 แต่ในช่วงแรกยังคำนวนระยะเวลาที่เกิดการปะทุไม่แม่นยำ คิดออกมาว่าเกิดการปะทุในช่วง 1-3 ล้านปีที่แล้ว เรียกว่าคลาดเคลื่อนไปมาเป็นล้านปี และเพิ่งจะมาคำนวนปีที่เกิดได้แม่นยำเมื่อเร็วๆนี้เมื่อได้ใช้ข้อมูลจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลเข้ามาช่วยเสริม

“การค้นพบครั้งนี้เปลี่ยนแปลงความคิดที่เราเคยมีต่อกาแล็กซีทางช้างเผือกไปอย่างสิ้นเชิง จากที่เคยจัดเอาไว้เป็นจำพวก Inactive หรือปฏิกิริยาต่ำ ต่อไปนี้อาจต้องเปลี่ยนมุมมองกันใหม่ และจะปฏิวัติแนวทางการศึกษาวิวัฒนาการของกาแล็กซีจากนี้ต่อไป ” ดร. แมกดา กูกลิเอลโม หนึ่งในสมาชิกของทีมผู้วิจัยอธิบาย

ผลการวิจัยตีพิมพ์เผยแพร่ลงในวารสาร Astrophysical  [กดอ่าน]

ที่มาและเครดิตภาพ https://www.sciencealert.com/something-in-the-centre-of-our-galaxy-colossally-erupted-3-5-million-years-ago

เรียบเรียงโดย @MrVop