วันพฤหัสที่ 26 ธันวาคม 2562 นอกจากจะเป็นวันครบรอบ 15 ปีของเหตุการร์สึนามิในมหาสมุทรอินเดียปี 47 แล้ว ยังเป็นวันที่จะเกิดสุริยุปราคาวงแหวนโดยมีแนวทางของเงามืดผ่านตามจุดที่เคยเกิดสึนามิคืออินเดีย ศรีลังกา เกาะสุมาตราด้วย

แต่ก็แค่ความบังเอิญ ที่มาเป็นวันเดียวกันเท่านั้น ไม่มีความหมายอื่นใดในทางวิทยาศาสตร์

สุริยุปราคา คือการที่ดวงจันทร์ในวันแรม 15 ค่ำ บังดวงอาทิตย์ในตอนกลางวัน หากดวงจันทร์อยู่ใกล้โลกก็จะบังดวงอาทิตย์จนมิดเรียกว่าสุริยุปราคาชนิดเต็มดวง

หากดวงจันทร์อยู่ห่างโลก ก็ไม่อาจบังดวงอาทิตน์จนมิดดวงได้ เหลือขอบสว่างเป็นวงแหวน เราเรียกว่า สุริยุปราคาวงแหวน

คนที่อยู่ในเส้นทางสีแดงในแผนที่จะได้เห็นสุริยุปราคาเต็มดวงแบบวงแหวน คนที่อยู่ในตารางสีดำจะเห็นแค่เป็นสุริยุปราคาไม่เต็มดวง คือเห็นเงามืดเพียงบางส่วน

ทั้วนี้ทั้งนั้น คนที่จะเห็นปรากฏการณ์นี้ได้ ต้องอยู่บนพื้นโลกหรือลอยเรืออยู่บนผิวทะเลใต้เงามืดของดวงจันทร์ตามเวลาที่กำหนดเท่านั้น หากอยู่เอียงออกมานอกเงามืดเล็กน้อย ก็จะเห็นแตกต่างออกไป กลายเป็นสุริยุปราคาชนิดไม่เต็มดวง คือเห็นเงามืดบังดวงอาทิตย์เพียงบางส่วน

สุริยุปราคาครั้งนี้แนวคราสวงแหวน (เงามืด) จะเริ่มต้นในโซนประเทศแถบตะวันออกกลาง ผ่านซาอุดีอาระเบีย กาตาร์ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ โอมาน จากนั้นเงามืดจะลงสู่ทะเลอาหรับ ไปอินเดียและศรีลังกา แล้งลงมหาสมุทรอินเดียไปขึ้นฝั่งที่เกาะสุมาตรา ต่อเนื่องมาเลเซีย สิงคโปร์ แล้วต่อไปยังทางใต้สุดของเกาะมินดาเนาในฟิลิปปินส์ ผ่านเกาะกวม ไปสิ้นสุดในมหาสมุทรแปซิฟิก

สิงคโปร์คือประเทศที่ดีที่สุดที่จะสังเกตสุริยุปราคาวงแหวนครั้งนี้

คนไทยจะได้เห็นสุริยุปราคาครั้งนี้แบบไม่เต็มดวงเนื่องจากเราอยู่นอกเงามืด หากอยากเห็นเต็มดวงแบบวงแหวน ต้องเดินทางไปดูตามรายชื่อประเทศด้านบน แต่ที่ดีที่สุดและบังเอิญอยู่ใกล้เราที่สุดที่สิงคโปร์ โดยต้องไปดูที่ด้านทิศใต้สุดของเกาะสิงคโปร์เท่านั้นจึงเห็นเป็นวงแหวนชัดเจนโดยปรากฏการณ์ที่จะเห็นเป็นรูปวงแหวนจะเกิดนานประมาณ 3 นาที

เครดิตภาพ thaiastro.nectec.or.th

สำหรับไทยเรานั้นจังหวัดทางภาคเหนือจะเห็นเงามืดน้อยกว่าจังหวัดทางภาคใต้ ส่วนที่กรุงเทพฯ จะเห็นสุริยุปราคาบางส่วนระหว่างเวลา 10:18 ถึง 13:58 โดยดวงอาทิตย์จะกิดการแหว่งลึกที่สุดในเวลา 12:05 ภาพที่เห็นคือดวงจันทร์จะบังดวงอาทิตย์ไปเป็นสัดส่วน 2 ใน 3 วัดตามแนวเส้นผ่านศูนย์กลาง หรือคิดเป็นพื้นที่ 57% ของวงกลมดวงอาทิตย์

ข้อมูลเพิ่มเติมดูได้ใน https://in-the-sky.org/news.php?id=20191226_09_100

สำหรับข้อปฏิบัติในการดูสุริยปราคาคือ ห้ามดูด้วยตาเปล่าเด็ดขาด!! ให้ท่านหาแว่นตาที่ออกแบบมาเฉพาะ หรือหากหาไม่ได้ให้ซื้อกระจกสีดำที่ใช้กับหน้ากากช่างเชื่อมตามร้านวัสดุก่อสร้าง เลือกเบอร์ 14 ขึ้นไป มาใช้บังสายตาเวลามองสุริยุคราส อย่าใช้พวกแว่นกันแดด หรือกระดาษห่อลูกอม เพราะบังไม่ได้จริง หรือหากใช้ฟิล์มเอกซ์เรย์ก็พอได้แต่ต้องตัดเฉพาะส่วนที่เป็นสีดำสนิทมาใช้เท่านั้น

ท่านสามารถหาข้อมูลเพิ่มเติมเป็นภาษาไทยได้ที่ http://thaiastro.nectec.or.th/skyevent/article/annular-eclipse-2019/

เรียบเรียงโดย @MrVop