เราเชื่อว่าการหายใจเอาออกซิเจนเข้าสู่ร่างกาย เป็นลักษณะพื้นฐานของสัตว์หลายเซลล์ในอาณาจักรสัตว์ (Kingdom Animalia) แต่ไนที่สุดเราก็พบข้อยกเว้นจนได้

พืชและสัตว์ทุกชนิด ใช้อ๊อกซิเจนในการสร้างพลังงานในรูปสารประกอบ อะดีโนซีน ไตรฟอสเฟต (Adenosine Triphosphate) หรือ ATP ซึ่งกระบวนการเหล่านี้จะเกิดขึ้นภายในไมโทคอนเดรีย ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเซลล์

ล่าสุด ทีมนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเทลอาวีฟของอิสราเอล  นำโดย โดโรธีฮัวชอน ได้ค้นพบสัตว์ชนิดแรกของโลกที่ไม่ต้องการอ๊อกซิเจนในการดำรงชีวิต สัตว์นี้คือ  H. salminicola ซึ่งเป็นปรสิตชนิดหนึ่งที่ดำรงชีวิตอยู่กับปลาแซลมอน หนึ่งในอาหารยอดนิยมของชาวไทย ทีมงานพบว่าเมื่อใส่สีย้อมฟลูออเรสเซนต์สีฟ้าที่จะเข้าไปจับกับ DNA ในเซลล์ส่วนที่อยู่นอกนิวเคลียส พบว่าสีฟ้านั้นไม่ไปติดกับอะไรทั้งสิ้น นั่นแปลว่า องค์ประกอบนอกนิวเคลียสของเซลล์ปรสิตนี้ไม่มีไมโทคอนเดรีย (mitochondrial genome) อยู่เลย

ในเมื่อปรสิต H. salminicola ไม่มีไมโทคอนเดรีย มันจึงไม่ต้องการอ๊อกซิเจนในการสร้างพลังงานในรูป ATP นั่นคือมันไม่จำเป็นต้องหายใจ ถ้าอย่างนั้น ปรสิตนี้จะได้พลังงานจากที่ไหน คำถามนี้ทางทีมผู้วิจัยยังตั้งข้อสัณนิษฐานว่า ปรสิตนี้อาจใช้วิธีดึง ATP ออกจากเซลล์ของปลาแซลมอนที่เป็น Host ของมันมาใช้งานได้โดยตรง มันจึงไม่ต้องสร้าง ATP ขึ้นมาเอง และก็เป็นเหตุผลที่ทำให้เราอุ่นใจได้ว่า แม้เรากินเนื้อปลาแซลมอนที่มีปรสิตนี้เข้าไป เราก็จะไม่เป็นอันตรายใดๆ เพราะ ปรสิต H. salminicola ไม่สามารถดึง ATP จากเซลสิ่งมีชีวิตอื่นได้ มันจึงตายไปอย่างรวดเร็ว

ซึ่งแม้ว่าปรสิตจะไม่เป็นอันตรายต่อมนุษย์ แต่เป็นปัญหาสำคัญสำหรับเกษตรกรผู้เลี้ยงปลาเพราะมันสร้างจุดสีขาวที่ไม่น่าดูในเนื้อของปลาที่ติดเชื้อ

ปรสิต H. salminicola เป็นสัตว์ในไฟลัมไนดาเรีย (Cnidaria) เช่นเดียวกับแมงกะพรุน ทำให้มันยังคงมีอวัยวะบางส่วนคล้ายกับแมงกะพรุนอยู่ เช่นมันยังมีเซลล์ที่เคยเป็นเข็มพิษแต่วิวัฒนาการจนกลายมาเป็นอวัยวะที่ทำหน้าที่เกาะติดกับตัวปลาแซลมอนแทน และจากการค้ยพบคุณสมบัตินี้ในอาณาจักรสัตว์ (Kingdom Animalia) ก็อาจเป็นไปได้ว่า เราจะพบคุณสมบัตินี้ในสิ่งมีชีวิตบนดาวเคราะห์อื่นที่ไร้อ๊อกซิเจนก็เป็นไปได้

Read more: https://www.newscientist.com/article/2235009-animal-that-doesnt-need-oxygen-to-survive-discovered/#ixzz6F4X3Xnhj

ทีมงานตีพิมพ์ผลการศึกษาเผยแพร่ลงในวารสาร PNAS ที่ https://www.pnas.org/content/early/2020/02/18/1909907117

เรียบเรียงโดย @MrVop