หลุมดำมวลยวดยิ่งที่มีมวลนับล้านถึงพันล้านเท่าของดวงอาทิตย์ส่วนใหญ่จะปรากฏอยู่ตามใจกลางกาแล็กซีต่างๆ หลุมดำยักษ์ทั้งหลายเหล่านี้มักจะมีจานสะสมมวลทรงโดนัทที่เรียกว่า “ทอรัส” หมุนวนอยู่โดยรอบ

ล่าสุดกลุ่มกล้องโทรทรรศน์วิทยุขนาดยักษ์ในชื่อ ALMA หรือ  Atacama Large Millimeter/submillimeter Array ในประเทศชิลี ได้ตรวจพบจานทอรัสรอบหลุมดำมวลยวดยิ่งใจกลางกาแล็กซี M77 มีลักษณะแตกต่างจากที่เคยพบในหลุมดำยักษ์แห่งอื่นๆ คือมีจานแยกเป็น 2 วง และแต่ละวงหมุนรอบหลุมดำในทิศตรงกันข้ามกัน

ภาพกราฟฟิกจาก ALMA แสดงทิศทางที่หมุนสวนทางกนของจานแก้สรอบหลุมดำยักษ์ใจกลางกาแล็กซี M77 โดยแยกเสป็คตรัมออกเป็นสี สีแดงหมายถึงกำลังเคลื่อนที่ห่างจากเราไป สีน้ำเงินหมายถึงกำลังเคลื่อนที่มาหาเรา Image credit: ALMA / ESO / NAOJ / NRAO / V. Impellizzeri / AUI / NSF / S. Dagnello.

Dr. Impellizzeri  หนึ่งในทีมงานกล่าวว่า “เราไม่คาดคิดว่าจะพบเห็นปรากฏการณ์ประหลาดนี้ เพราะโดยปกติ แรงโน้มถ่วงของหลุมดำจะดูดเอามวลสารรอบตัวมันเข้าไปและที่เหลือก็จะหมุนวนไปรอบๆในทิศทางเดียว”

“มันต้องมีพลังอะไรบางอย่างเข้าไปรบกวน เพราะโดยธรรมชาติแล้วเป็นไปไม่ได้ที่จานสะสมมวลแก้สหรือทอรัส จะหมุนย้อนกลับทางได้ด้วยตัวมันเอง”

ทีมงานของ Dr. Impellizzeri  คาดว่าปรากฏการณ์นี้เกิดจากกาแล็กซีขนาดเล็กมาก เคลื่อนเฉียดผ่านใจกลางด้านบนหรือด้านล่างของกาแล็กซี M77 ทำให้เกิดแรงดึงดูดย้อนทางรบกวนกลุ่มแก้สรอบหลุมดำ

เวลานี้จานทอรัสด้านนอกดูเหมือนมันจะเสถียร แต่คงไม่เกิน 2-3 แสนปีจากนี้ จานแก้สรอบนอกก็จะค่อยๆยุบตัวเข้าด้านใน แล้วลักษณะประหลาดนี้ก็อาจจะหายไป

การค้นพบครั้งนี้ตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสาร  Astrophysical Journal [กดอ่าน]

เรียบเรียงโดย @MrVop