ยานโคจร TGO (Trace Gas Orbiter) ในโครงการ ExoMars ตรวจพบแหล่งน้ำขนาดใหญ่ซ่อนตัวลึกลงไปในพื้นดินใต้หุบผา Valles Marineris ซึ่งเป็นหุบผาชันหรือ Canyon ที่ใหญ่และลึกที่สุดในระบบสุริยะ

ที่ผ่านมาการค้นพบน้ำบนดาวอังคารเกือบทั้งหมดจะพบในรูปน้ำแข็งที่ขั้วดาว ไม่เคยพบน้ำในละติจูดที่ต่ำลงมาเลยโดยเฉพาะบริเวณใกล้เส้นศูนย์สูตร

แต่ล่าสุดด้วยการปรับเปลี่ยนวิธีการค้นหาน้ำแบบใหม่ ทีมงานของดร. อิกอร์ มิโทรฟานอฟ (Igor Mitrofanov) หัวหน้าทีมผู้ควบคุมอุปกรณ์ FREND ของยาน TGO ทำให้สามารถตรวจพบบริเวณที่น่าจะเป็นแหล่งน้ำที่อยู่ใต้ผิวดินลึกเพียง 1 เมตร ในพื้นที่ที่เรียกว่า Candor Chasma ซึ่งเป็นที่ลุ่มทางตอนดลางของในหุบผา Valles Marineris โดยขนาดพื้นที่ที่พบว่าน่าจะมีน้ำนี้ มีขนาดใหญ่พอๆกับขนาดของประเทศเนเธอร์แลนด์เลยทีเดียว

ที่ผ่านมานักวิทยาศาสตร์ส่วนใหญ่มักตรวจหาอนุภาคโฟตอนเพื่อหาปริมาณธาตุต่างๆ แต่เครื่องมือ FREND (Fine Resolution Epithermal Neutron Detector) ของยาน TGO จะตรวจหาอนุภาคนิวตรอนพลังงานปานกลางแทน ซึ่งเราพบว่าได้ผลดีกว่า

“แทนที่เราจะตรวจหาปริมาณมากของสิ่งที่เราสนใจ เราเปลี่ยนมาหาอนุภาคนิวตรอนในปริมาณน้อยแทน จากการที่อะตอมธาตุไฮโดรเจนไม่มีนิวตรอน ดังนั้นพื้นที่ๆมีอะตอมธาตุไฮโดรเจนอยู่รวมกันมากๆเราจะตรวจพบนิวตรอนน้อยกว่าพื้นที่อื่นๆ และอะตอมธาตุไฮโดรเจนคือส่วนประกอบสำคัญของโมเลกุลน้ำ เราจึงอนุมานได้ว่า พื้นที่ๆตรวจพบอนุภาคนิวตรอนน้อยๆ พื้นที่ตรงนั้นก็น่าจะมีน้ำมาก”

“เราคำนวนว่า น่าจะมีน้ำอยู่มากถึง 40% ของแร่ธาตุใกล้ผิวดินในบริเวณดังกล่าว” ดร. อิกอร์ อธิบาย

“แหล่งน้ำที่เราพบนี้น่าจะคล้ายกับน้ำแข็งที่อยู่ใต้ชั้นดินเยือกแข็งคงตัว (permafrost) บนโลก แต่อาจมีปัจจัยหลายประการที่ทำให้มันสามารถคงอยู่ใต้ผืนดินแห้งแล้งแถบเส้นศูนย์สูตร ซึ่งมีอุณหภูมิสูงกว่าบริเวณอื่นของดาวได้”

การพบแหล่งน้ำที่ลึกลงไปเพียง 1 เมตร ให้ความหวังกับนักวิชาการ 2 อย่าง อย่างแรกคือโอกาสในการพบชีวิตหรือร่องรอยของชีวิตบนดาวอังคาร อย่างที่ 2 คือการนำน้ำที่พบมาใช้หล่อเลี้ยงมนุษย์ที่จะเดินทางไปสู่ดาวอังคารในอนาคต

ที่มาและเครดิตถาพ https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Exploration/ExoMars/ExoMars_discovers_hidden_water_in_Mars_Grand_Canyon