ทีมนักวิทยาศาสตร์จากสถาบันสุขภาพเมนซีส์แห่งรัฐควีนส์แลนด์ (MHIQ) ที่มหาวิทยาลัยกริฟฟิธ และสถาบันวิจัย ซิตี้ ออฟ โฮป ซึ่งเป็นศูนย์วิจัยและรักษาโรคมะเร็งเบาหวานและโรคที่คุกคามชีวิตอื่น ๆ ในสหรัฐอเมริกา ร่วมกันพัฒนายาต้านไวรัสจากกระบวนการ RNAi (Mechanism of RNAi) ที่ออกฤทธิ์เข้าไปทำลายไวรัส SAR-CoV-2 ต้นเหตุโรค COVID-19 โดยตรง

ยาต้านไวรัสแบบเดิมๆที่ใช้กันอยู่ในเวลานี้ ส่วนใหญ่เป็นตัวยาที่เข้าไปลดอาการ ตัวอย่าง ได้แก่ Tamiflu®, zanamivir และ remdesivir แต่ยารุ่นใหม่ที่พัฒนาโดยทีมงานจาก MHIQ นั้นใช้วิธีที่แตกต่างออกไป โดยทีมงานของ ศาสตราจารย์ ไนเจล แม็กมิลแลน ใช้วิธีตามกระบวนการ RNAi ที่เป็นผลงานที่ค้นพบมาตั้งแต่ ค.ศ. 1998 โดย ศาสตราจารย์ Andrew Z. Fire และ ศาสตราจารย์ Craig C Mello ซึ่งได้รับรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาในเวลาต่อมา ในการผลิตอนุภาคนาโน siRNA-nanoparticle ขึ้นมาเพื่อทำลายไวรัสต้นเหตุโรค COVID-19 นี้โดยเฉพาะเจาะลง

กระบวนการ RNAi เป็นขั้นตอนปกติที่พบได้ในธรรมชาติของสิ่งมีชีวิตบางชนิด เป็นผลที่เกิดขึ้นจากการทํางานของกรดนิวคลีอิคประเภท RNA ขนาดเล็กชนิดหนึ่งนั่นคือ siRNA (small interfering RNA) ร่วมกับโปรตีนเอนไซม์ในกลุ่ม RNase III ชื่อว่า “Dicer” โดย siRNA จะเข้าไปจับกับโปรตีนกลุ่ม Argonaute (ในมนุษย์จะเป็น AGO2) แล้วรวมเป็นโครงสร้างเชิงซ้อนที่เรียกว่า RNA-induced silencing complex หรือ RISC ขึ้นมา จากนั้นเอนไซม์ RNA helicase ที่อยู่ภายใน RISC จะแยก siRNA จากเส้นคู่ให้เป็นเส้นเดี่ยว โดยเส้นที่มีลําดับการเรียงตัวของนิวคลีโอไทด์เข้าคู่กับ mRNA ของไวรัสอย่างจำเพาะเจาะจงหรือ Guide strand จะพา RISC เข้าไปจับกับ mRNA ของไวรัส จากนั้น Guide strand จะเข้าไปตัดพันธะฟอสโฟไดเอสเตอร์ของไวรัส ทำให้ไวรัสเป้าหมายนั่นคือ SAR-CoV-2 สลายตัวไปโดยไม่กระทบกระเทือนเซลล์ที่ไม่เกี่ยวข้อง

“ถ้าเทียบให้เห็นภาพง่ายๆ ยาตัวนี้ก็เหมือนจรวดนำวิถีที่มีเป้าหมายในการพุ่งเข้าทำลายสารพันธุกรรมของไวรัสโดยตรง” ศ.แม็กมิลเลนอธิบาย “ถือเป็นตัวอย่างของยาต้านไวรัสที่ออกฤทธิ์โดยตรงต่อสารพันธุกรรมของไวรัสเป้าหมาย ไม่ได้ออกฤทธิ์อะไรกับเซลล์อื่น ถ้าหาเป้าหมายไม่เจอ ยาก็อยู่เฉยๆ ไม่ได้ทำอะไรร่างกายเรา”

ผลการทดสอบระยะที่หนึ่งในหนูทดลอง ให้ผลทดสอบออกมาเป็นที่น่าพอใจอย่างยิ่ง สามรถลดปริมาณไวรัสได้ถึง 99.9%  เพิ่มอัตราการรอดชีวิตให้กับหนูที่ติดเชื้อได้สูงอย่างน่าประทับใจ คาดว่าการทดลองระยะต่อไปจะเป็นไปด้วยดี และนำมาใช้จริงได้ภายในไม่เกิน 2 ปีข้างหน้า

อนุภาคนาโนที่เราผลิตขึ้นมาเป็นยาต้านไวรัสนี้สามารถเก็บรักษาไว้ที่อุณหภูมิ 4 °C ได้นานถึง 12 เดือนและที่อุณหภูมิห้องได้นานกว่า 1 เดือน แถมยังราคาไม่แพง เหมาุะกับการผลิตเพื่อใช้งานจริงในอนาคต

ทีมงานตีพิมพ์เผยแพร่งานวิจัยนี้ในวารสาร Molecular Therapy.

ที่มา https://news.griffith.edu.au/2021/05/17/researchers-develop-direct-acting-antiviral-to-treat-covid-19/

อ้างอิง http://www.prachanath.su.ac.th/tbps/tbps2011_1/tbps2011_1_69-87.pdf