ทีมนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนียริเวอร์ไซด์ พบหลักฐานยืนยันว่า ไทรโลไบต์ สัตว์ทะเลผู้ครองโลกในยุคแคมเบรียนนั้น หายใจด้วย “ขาท่อนบนสุด” ของมัน

ไทรโลไบต์ (Trilobite) เริ่มปราฏแพร่หลายเผ่าพันธุ์ไปทั่วโลกในยุคแคมเบรียนหรือราว  540 ล้านปีที่แล้ว ยุคที่ยังไม่มีสิ่งมีชีวิตบนพื้นดิน และสูญพันธุ์หมดไปจากโลกในเหตุการณ์การสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ในช่วงยุคดีโวเนียน

ฟอสซิลของไทรโลไบต์เป็นฟอสซิลที่พบแพร่กระจายไปทั่วโลก เป็นฟอสซิลที่มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักกันเป็นอันดับสองรองจากฟอสซิลของไดโนเสาร์ การพบฟอสซิลของไทรโลไบต์เป็นจำนวนมากทำให้เรามีตัวอย่างที่ใช้ศึกษาการดำรงชีวิตของมันได้เป็นอย่างดี

ไทรโลไบต์ต่างชนิดกันก็มีรูปแบบการดำรงชีวิตที่แตกต่างกันไป บางกลุ่มก็อาศัยอยู่ตามพื้นท้องทะเล อาจเป็นนักล่า กินของเน่า หรือดูดกรองอาหารจากน้ำทะเล บางกลุ่มก็ดำรงชีวิตด้วยการว่ายน้ำและกินแพลงตอนเป็นอาหาร พวกมันมีขนาดแตกต่างกันแล้วแต่สายพันธุ์ โดยจะมีความยาวอยู่ระหว่าง 3 ถึง 10 ซม.แต่บางสายพันธุ์อาจยาวได้ถึง 72 ซม.

ไทรโลไบต์แต่ละสายพันธุ์ (จากที่เคยพบฟอซซิลทั้งหมดมากกว่า 17,000 สายพันธุ์) จะมีขาเดิน (เอ๊กโซโปไดต์) จำนวนไม่เท่ากัน ขาเหล่านี้จะมีข้อปล้องจำนวนมี 6 ข้อ และที่ข้อแรกสุดที่อยู่ชิดลำตัวนี้เองที่พบอวัยวะคล้ายขนหรือกิ่งก้านของเหงือกซึ่งใช้สำหรับหายใจ 

ทีมงานใช้ CT Scan ในการตรวจสอบฟอสซิลในแร่ไพไรต์ ของไทรโลไบต์ 2 สายพันธุ์ Olenoides serratus ที่มีอายุราว 500 ล้านปีจากยุคแคมเบรียน และสายพันธุ์ Triarthrus eatoni ที่มีอายุราว 450 ล้านปีจากยุคออโดวิเชียน โดยไม่ต้องเจาะหรือตัดชิ้นส่วนฟอสซิลออกมาจากแร่ที่มีสีเหมือนทองนี้แต่อย่างใด

เมื่อขยายภาพไปถึงระดับ 10 ถึง 30 ไมครอน ทีมงานพบทางเดินของเลือด ที่จะถูกกรองผ่านห้องเล็กๆในโครงสร้างที่บอบบางของเหงือกบริเวณขาท่อนบนของฟอสซิลไทรโลไบต์ดังกล่าว และอธิบายว่าอวัยวะพวกนี้ดูคล้ายกับเหงือกในสัตว์ขาปล้องในทะเลสมัยใหม่เช่นปูและกุ้ง

“เราเคยสงสัยมานานแล้วเรื่องอวัยวะหายใจของไทรโลไบต์ ว่าทำไมไปอยู่บริเวณขาท่อนบน ” ดร. เมลานี ฮอปกิน หนึ่งในทีมงานวิจัยกล่าว “คุณอาจคิดว่ามันอาจเปราะบางที่เศษดินตะกอนจากผิวทะเลจะไปอุดตันส่วนที่ใช้หายในนี้ แต่ก็เป็นคำถามที่เปิดกว้างว่า ถ้ามีปัญหาแบบนั้น แล้วทำไมพวกไทรโลไบต์ ยังคงวิวัฒนาการโครงสร้างหายใจไว้ตรงนั้น ทำไมไม่ย้ายไปที่อื่น” ดร. เมลานี ทิ้งท้าย

ที่มาและเครดิตภาพ http://www.sci-news.com/paleontology/trilobites-leg-breathers-09518.html

เรียบเรียงโดย @MrVop