ดวงจันทร์ไม่มีอะไรเลย ไม่ต่างจากอวกาศ แต่ดาวอังคารนั้นมีลมพัด มีเมฆ มีการก่อตัวของพายุฝุ่น มีความแตกต่างของอุณหภูมิในแต่ละละติจูด มีฤดูร้อน ฤดูหนาว และนี่คือสาเหตุที่ NASA ส่งสถานีตรวจวัดอากาศอัตโนมัติขึ้นไปทำหน้าที่รายงานสภาพอากาศของดาวอังคารเพื่อประโยชน์ของโครงการสำรวจต่างๆทั้งในปัจจุบันและในอนาคต

สถานีตรวจวัดอากาศอัตโนมัติที่ NASA ส่งไปดาวอังคารนี้มีชื่อว่า MEDA ชื่อนี้ย่อมาจากคำว่า The Mars Environmental Dynamics Analyzer (ตามรูปประกอบบทความ) ติดตั้งอยู่บนตัวหุ่นยนต์ Perseverance และเริ่มเปิดทำงานส่งข้อมูลกลับมาที่โลกในไม่กี่ชั่วโมงหลังหุ่นยนต์ “เพอร์ซี” ลงจอดเมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 64 ที่ผ่านมา

ข้อมูลชุดแรกที่ส่งมาจาก MEDA มาถึงโลก 10:25 ของวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 64 ตามเวลาไทย ข้อมูลนี้ประกอบด้วยภาพท้องฟ้าจากกล้อง SkyCam รวมถึงข้อมูลทางอุตุนิยมต่างๆ ซึ่งทำให้ทีมงานผู้ดูแล MEDA ดีใจมากที่เครื่องมือมูลค่ามหาศาลนี้ไม่เสียหายจากการลงจอดของหุ่นยนต์ “เพอร์ซี”

MEDA มีน้ำหนักประมาณ 5.5 กิโลกรัม มีชุดเซ็นเซอร์สิ่งแวดล้อมเพื่อบันทึกระดับของฝุ่นละอองและสภาพบรรยากาศ 6 แบบได้แก่ เรื่องของลม (ทั้งความเร็วและทิศทาง) เรื่องของความดันอากาศ เรื่องของความชื้นสัมพัทธ์ เรื่องของอุณหภูมิอากาศรอบตัวหุ่นยนต์ “เพอร์ซี” โดย MEDA สามารถวัดอุณหภูมิได้ที่ 3 ระดับความสูงจากผิวดิน คือที่ 0.84 เมตร 1.45 เมตร และ 30 เมตร และสุดท้ายคือระดับของรังสีต่างๆทั้งจากดวงอาทิตย์และจากอวกาศด้านนอก  ตัวระบบจะปลุกตัวเองทุก ๆ ชั่วโมง เพื่อตรวจวัดค่าต่างๆ และหลังจากบันทึกและจัดเก็บข้อมูลแล้วระบบจะเข้าสู่โหมด Sleep โดยอิสระ โดยจะวนไปตลอด 24 ชั่วโมงทั้งกลางวันกลางคืน ไม่ขึ้นกับการทำงานของหุ่นยนต์ “เพอร์ซี”

ตัวอย่างข้อมูลที่ได้จาก MEDA หลังลงจอดวันแรกก็คือ อุณหภูมิอากาศอยู่ที่ -4°C จากนั้นก็ลดฮวบลงไปที่ -25.6°C ภายใน 30 นาที ส่วนความกดอากาศอยู่ที่ 718 Pascals ข้อมูลที่เหลือคือความเร็วและทิศทางลม ระดับรังสี และปริมาณฝุ่นนั้นทาง NASA ไม่ได้เปิดเผยให้ทราบ เพียงแต่แจ้งว่าฝุ่นน้อยอากาศแจ่มใจ

ก่อนหน้านี้ NASA ได้ติดตั้งอุปกรณ์คล้ายๆกันนี้ ชื่อ REMS บนหุ่นยนต์คิวริออซิตี้ และอุปกรณ์ชื่อTWINS บนยาน InSight ซึ่งจอดในจุดอื่นของดาวอังคาร อุปกรณ์รุ่นก่อนหน้านี้จะทำงานได้ไม่ครบถ้วนในทางอุตุนิยมฯเท่า MEDA ที่ส่งไปล่าสุด เช่นเครื่อง TWINS จะวัดได้เฉพาะเรื่องลมและอุณหภูมิ เป็นต้น แต่อย่างน้อยเมื่อประสานตำแหน่งของยานและหุ่นยนต์ทั้ง 3 เข้าด้วยกัน เท่ากับว่า วินาทีนี้ NASA ได้กลายเป็นหน่วยงานแรกของโลกที่สามารถรายงานสภาพอากาศของดาวอังคารให้เราทราบ เรียกได้ว่าทำตัวเป็นกรมอุตุฯแห่งดาวอังคารไปแล้ว

ที่มาและเครดิตภาพ https://phys.org/news/2021-04-nasa-weather-jezero-crater-mars.html