ดวงจันทร์​คือวัตถุ​บริวาร​​ที่มี​ขนาดใหญ่​ที่สุด​ใน​ระบบสุริยะ​เมื่อเทียบกับขนาดกับดาวเคราะห์ มนุษย์​เราเฝ้ามอ​งดวงจันทร์​มาเนิ่นนานนับจากอดีตอันแสนไกลจวบจนปัจจุบัน และบทความนี้จะสรุปไทม์ไลน์การเดินทางไปส​ำ​ร​วจ​ดวงจันทร์​เรียงตามลำดับปี

ค.ศ.1610 กาลิเลโอ ใช้กล้องดูดาวที่ Hans Lippershey คิดค้นเอาไว้หนึ่งปีก่อนหน้านั้นสำรวจดวงจันทร์เป็นครั้งแรก (ตรงกับ พ.ศ. 2153 ในรัชสมัยสมเด็จพระเอกาทศรถ )

ค.ศ.1645 Michael Florent van Langren วาดแผน​ที่​ดวงจันทร์​ขึ้นเป็นครั้งแรกด้วยการส่องกล้อง

ค.ศ.1651 Giovanni Battista Riccioli เริ่มตั้งชื่อ​หลุม​อุกกาบาต​บนดวงจันทร์ ตามชื่อของนักปรัชญาและนักดาราศาสตร์

ค. ศ. 1753 Roger Joseph Boscovich พิสูจน์ว่าบนดวงจันทร์ไม่มีอากาศ

ค.ศ. 1920 Robert Goddard เสนอแนวคิดให้ส่งจรวดไปดวงจันทร์เป็นครั้งแรก (ตรงกับ พ.ศ.2463 ในสมัย ร. 6)

ค.ศ. 1959 ยานอวกาศ​ไร้คนขับ Lunar-2 ของสหภาพโซเวียต เดินทางพุ่งเข้าชนผิวดวงจันทร์ ถือเป็นยานอวกาศลำแรกของโลกที่ไปถึงดวงจันทร์ (ตรงกับ​ พ.ศ.2502 ในสมัย ร.9)

เครดิตภาพ​ : NASA

ค.ศ. 1961 ประธานาธิบดีจอห์นเอฟเคนเนดี ประกาศว่าสหรัฐจะทุ่มเททุุกวิถีทาง เพื่อส่งมนุษย์ไปเดินบนดวงจันทร์

ค.ศ. 1966 ยานอวกาศ​ไร้คนขับ Lunar-9 ของสหภาพโซเวียต เดินทางลงจอดบนผิวดวงจันทร์์ได้สำเร็จเป็นประเทศ​แรกของ​โลก

ค.ศ. 1967 ยาน Lunar Orbiter ของ NASA​ เดินทางไปโคจรรอบดวงจันทร์เพื่อถ่ายภาพทำแผนที่สำเร็จเป็นครั้งแรก

ค.ศ. 1968 ยาน Apollo 8 ของ NASA​ พร้อมนักบินอวกาศ 3 นาย เดินทางไปโคจรรอบดวงจันทร์ 10 รอบ ถือเป็นยานอวกาศมีคนขับ ที่เดินทางออกจากโลกไปไกลที่สุดเป็นครั้งแรก

ค.ศ. 1969 ยาน Apollo 11 พร้อมนักบินอวกาศ 2 นายลงจอดบนดวงจันทร์ ถือเป็นประเทศแรกของโลกที่สามารถส่งมนุษย์ไปเหยียบผิวดวงจันทร์ (ตรงกับ พ.ศ.2512)

ค.ศ. 1972 ยาน Apollo 17 เดินทางไปเยือนดวงจันทร์เป็นลำสุดท้ายในโครงการ จากนั้นไม่เคยมีมนุษย์คนไหนได้ออกไปไกลกว่าวงโคจรดาวเทียมรอบโลกอีกเลยจนปัจจุบัน

ค.ศ. 1976 ยานอวกาศ​ไร้คนขับ Lunar-26 ของสหภาพโซเวียต เดินทางไปลงจอดบนดวงจันทร์เพื่อเก็บตัวอย่างหินและดินกลับสู่โลก ถือเป็นยานอวกาศลำสุดท้ายในยุคสงครามเย็นที่ไปเยือนดวงจันทร์

ค.ศ. 1990 ยานอวกาศกาลิเลโอได้ถ่ายภาพดวงจันทร์ระหว่างเดินทางผ่านไปดาวพฤหัสบดี ถือเป็นการกลับมาสำรวจดวงจันทร์อีกครั้งของมวลมนุษย์หลังว่างเว้นไป 14 ปี

ค.ศ. 1994 Clementine โครงการอวกาศร่วมระหว่าง Ballistic Missile Defense Organization และ NASA เดินทางไปทำแผนที่พื้นผิวดวงจันทร์แบบละเอียด

ค.ศ. 1998 ยานLunar Prospector ของ NASA เดินทางไปโคจรรอบดวงจันทร์อยู่นาน 19 เดือนและได้พบว่าที่ขั้วใต้และขั้วหนึ่งของดวงจันทร์มีน้ำแข็งปกคลุมอยู่

ยานอวกาศเซลีนี

ค.ศ. 2007 ยานอวกาศเซลีนี (SELENE) หรือที่รู้จักกันในชื่อ คางุยะของญี่ปุ่น ออกเดินทางไปโคจรรอบดวงจันทร์เพื่อเก็บข้อมูลในเชิงธรณีวิทยา ทั้งการกำเนิด วิวัฒนาการ และยังได้ส่ง impactor พุ่งลงชนดวงจันทร์ด้วย ถือเป็นการส่งยานชุดใหญ่ครั้งแรกหลังโครงการ Apollo และในปีเดียวกันนี้เอง ประเทศจีนก็ได้ส่งยาน “ฉางเอ๋อ-1” ไปโคจรรอบดวงจันทร์เช่นเดียวกัน

ค.ศ. 2008 ประเทศอินเดียส่งยาน “จันทรายาน 1” ไปโคจรสำรวจดวงจันทร์

ค.ศ. 2009 NASA ส่งยาน LRO หรือ Lunar Reconnaissance Orbiter ไปโคจรรอบดวงจันทร์เพื่อถ่ายภาพความละเอียดสูงในระยะยาว (ตรงกับปี พ.ศ. 2552)

ค.ศ. 2010 ประเทศจีนส่งยาน “ฉางเอ๋อ-2” ไปโคจรรอบดวงจันทร์เพื่อสำรวจหาจุดลงจอดสำหรับยานในเฟสต่อไป

ค.ศ. 2011 NASA ส่งยาน GRAIL หรือ Gravity Recovery and Interior Laboratory ไปตรวจวัดค่าความโน้มถ่วงในตำแหน่งพื้นที่ต่างๆบนดวงจันทร์

ยานกระต่ายหยก

ค.ศ. 2013 NASA ส่งยาน LADEE หรือ Lunar Atmosphere and Dust Environment Explorer ไปสำรวจชั้นบรรยากาศของดวงจันทร์รวมทั้งการตรวจวัดค่าฝุ่นละออง และในปีเดียวกันนี้เอง ประเทศจีนก็ได้ส่งยาน​แลน​เดอร์​ “ฉางเอ๋อ-3” ไปลงจอดบนดวงจันทร์สำเร็จเป็นครั้งแรก นอกจากนี้ยังได้ปล่อยยานโรเวอร์ยู่ถู่หรือ “กระต่ายหยก” ออกมาวิ่งถ่ายภาพด้วย

ค.ศ. 2018 จีนส่งยาน​แลน​เดอร์​ “ฉางเอ๋อ-4” ไปลงจอดบนฝั่งไกลของดวงจันทร์สำเร็จเป็นครั้งแร​ก​ในประวัติศาสต​ร์ จากนั้นก็ได้ปล่อยยานโรเวอร์ยู่ถู่-2 วิ่งสำรวจ

ค.ศ. 2019 อิสราเอล​ส่งยานแลนเดอร์ Beresheet​ ไปลงจอดบนดวงจันทร์ แต่ยานตกกระแทกพื้นเสียหาย ในปี​เดียว​กันนี้ทางอินเดียก็ได้ส่งยาน “จันทรายาน 2 ” ไปโคจรรอบดวงจันทร์สำเร็จ แต่ปล่อยโรเวอร์ลงกระแทกพื้นดับไปเช่นเดียวกัน

ค.ศ. 2020 จีนส่งยาน​แลน​เดอร์​ “ฉางเอ๋อ-5” ไปลงจอดเพื่อเก็บตัวอย่างดินบนดวงจันทร์ส่งกลับมาศึกษาที่โลกได้สำเร็จ

ยาน CAPSTONE

โครงการสำรวจดวงจันทร์ในปี 2021 นี้

ปีนี้ปีเดียวทั้งรัสเซียและสหรัฐฯจะส่งยานไปปฏิบัติภารกิจที่ดวงจันทร์หลายลำด้วยกัน

เริ่มจากสหรัฐฯโดย NASA. เตรียมส่งดาวเทียมลูกบาศก์  Cislunar Autonomous Positioning System Technology Operations and Navigation Experiment หรือ CAPSTONE ไปสำรวจหาที่ทางเพื่อเตรียมสร้างสถานีอวกาศ Lunar gateway บนวงโคจรดวงจันทร์ในอนาคต

ตามด้วยการสาล่งยานแลนเดอร์  Peregrine ของบริษัท Astrobotic Technology ผู้ชนะประกวด Google Lunar X Prize ไปลงจอดบนดวงจันทร์ ยานแลนเดอร์ลำนี้จะใช้กลุ่มของเครื่องขับดัน ISE-100 ห้าตัว เพื่อทดสอบการขนส่งน้ำหนักบรรทุกระหว่าง 35 ถึง 265 กิโลกรัมไปสู่ดวงจันทร์ในอนาคต

ทางรัสเซียก็จะกลับลงสนามแข่งโดยการส่งยานแลนเดอร์  Luna 25 ไปลงจอดบนดวงจันทร์ ทั้งนี้จะเป็นการสำรวจดวงจันทร์ตามข้อตกลงที่ได้ลงนามในบันทึกความเข้าใจที่ทำไว้กับจีนตามข่าวที่เราเคยเสนอไปด้วย [ กดอ่าน]

บริษัทเอกชน Intuitive Machines ก็เตรียมส่งยานแลนเดอร์ Nova-C ไปลงจอดที่ Vallis Schröteri ซึ่งเป็นหุบเขาที่ใหญ่ที่สุดบนดวงจันทร์ เพื่อเก็บข้อมูลปูทางไปสู่โครงการ Artemis ของ NASA ในอนาคต ส่วนทาง NASA เองก็จะทะยอยส่งดาวเทียมลูกบาศก์ติดตามไปดวงจันทร์อีกหลายดวง

การสำรวจดวงจันทร์กำลังจะกลับมาคึกคักอีกครั้ง