ท้องฟ้าตามเมืองใหญ่ยามค่ำคืน แน่นอน​ว่า​ไม่เหมาะกับการชมดาว เนื่องจากแสงสว่างรบกวนสายตาจากหลอดไฟฟ้าและสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ เราเรียกแสงสว่างที่รบกวนการดูดาวนี้ว่า “มลภาวะทางแสง”

นักดาราศาสตร์แสวงหาหนทางดูดาวในพื้นที่ที่มืดสนิท เช่นการสร้างหอดูดาวเอาไว้ในทะเลทรายที่ห่างไกลหรือตามเกาะต่างๆ แต่นั่นก็ยังมืดไม่พอ เราจึงสร้างกล้องโทรทรรศน์อวกาศขึ้นมาและส่งมันออกไปโคจรรอบโลก เพื่อหนีจากมลภาวะทางแสงบนผิวโลกเรานี้

แต่เชื่อไหมว่า ในอวกาศ​ใกล้โลกบริเวณ​รอบในของระบบสุริยะก็ยังมืดไม่พอ ยังคงมีฝุ่นละอองที่เกิดจากดาวหางและดาวเคราะห์น้อยต่างๆคอยสะท้อนแสงอาทิตย์เกิดเป็นแสงรบกวนที่เรียกว่าแสง zodiacal​ ขอรบกวนการทำงานของกล้องโทรทรรศน์อวกาศอยู่ดี(ดูรูปวาดประกอบ​บทความ​ด้านบน ยานอวกาศ​ที่เห็นคือยานนิวฮอไรซันส์ ที่เดินทางออกห่างระบบสุริยะจนเห็นดวงอาทิตย์เป็นเพียงจุดสว่างตรงกลาง แต่เรายังคงเห็นแถบแสงสีขาวพาดยาวออกไปทั้งสองด้านของดวงอาทิตย์​ แสงนี้คือแสง zodiacal)

แสงรบกวนต่างๆเหล่านี้ทำให้การประมาณการจำนวนกาแล็กซี่ในเอกภพของกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล ไม่สามารถทำได้อย่างถูกต้องจนต้องพึ่งแบบจำลองทาง​คณิตศาสตร์​มาทดแทน ทำให้ค่าประมาณ​การอาจคลาดเคลื่อน​ไปได้ เราต้องการเอาอากาศที่มืดดำมากพอที่จะมองเห็นได้ชัดเจนกว่านี้ และในที่สุดก็มี แนวความคิดที่จะดึงเอาข้อมูลจากยานอวกาศนิวฮอไรซันส์มาใช้

ทีมนักวิทยาศาสตร์​นำโดย มาร์ค​โพสต์​แมน (Marc Postman) จากสถาบัน Space Telescope Science ในบัลติมอร์​ และ ท็อด ลอเออร์ (Tod Lauer) จาก NOIRLab ของ NSF นำเสนอแนวคิดและค่าตัวเลขจำนวนรวมของกาแล็กซี​ในเอกภพที่ได้จากแนวคิดของทางทีมงานนี้ ในการประชุมครั้งที่ 237 ของสมาคมดาราศาสตร์อเมริกัน​ เมื่อวันพุธที่ 13 ม.ค. 64 ที่ผ่านมา

ยานอวกาศนิวฮอไรซันส์ไม่ใด้สร้างมาเพื่อดูดาว แต่มันเป็นยาน​อวกาศ​สำรวจดาวเคราะห์​ที่เวลานี้เคลื่อนที่พ้นวงโคจร​ของดาวพลูโต​ไปเข้าไปในแถบไคเปอร์​แล้ว จึงถือว่ามันอยู่ไกลพอที่จะพ้นจากแสงรบกวนทุกชนิดในระบบสุริยะ​ชั้นใน เราจึงใช้ค่าแสงที่ได้จากนิวฮอ​ไร​ซ​ั​นส์มาเป็นฐานในการมองว่า จริงๆแล้วอวกาศ​ที่ไร้แสงรบกวนนั้นมันมืดดำแค่ไหน และภายใต้ความมืดมิดนั้น เราจึงมองเห็นแสงสลัวของเหล่ากาแล็กซี​ที่อยู่ห่าง​ไก​ลได้ชัดเจน

จำนวนของกาแล็กซี่ที่นับได้ในสภาพที่ปราศจากแสงรบกวน ณ ตำแหน่งที่ยานอวกาศนิวฮอไรซันส์เคลื่อนที่อยู่​ในเวลานี้​ ตกอยู่ในหลักหลายแสนล้านกาแล็กซี​ ไม่ได้มีจำนวนมากถึงหลัก 2 ล้านล้านกาแล็กซี่ ที่เกิดจากแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ก่อนหน้านี้

แต่ถ้าถามว่า อวกาศบริเวณนั้นมีความมืดดำเพียงไหน ให้ลองนึกถึงบ้านที่อยู่ในชนบทยามเที่ยงคืนและคุณเปิดหน้าต่างกว้าง ขณะนั้นบ้านหลังหนึ่ง​ที่อยู่ห่างออกไปราว 1 กิโลเมตรครึ่ง เปิดตู้เย็นเพื่อหยิบของออกมา แสงจากตู้เย็นที่ส่องจากระยะนั้นมาสะท้อนบริเวณฝาห้องของคุณ ก็คือแสงสลัวที่วัดได้จากกาแล็กซี​ที่แสนหริบหรี่​ ณ ตำแหน่ง​ของยานนิวฮอไรซันส์นั่นเอง

และอย่างที่กล่าวมาข้างต้น ยานอวกาศนิวฮอไรซันส์ ไม่ได้มีหน้าที่ดูดาว หน้าที่นี้เป็นของกล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์​ เว็บบ์​ ที่จะถูกส่งขึ้นประจำการปีนี้ กล้องนี้ดีประสิทธิภาพสูงกว่ากล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลหลายเท่า สามารถรับแสงที่แสนจะริบหรี่ของวัตถุอวกาศที่ห่างไกลมากๆ และมันอาจจะเป็นคำตอบสำหรับการสำรวจจักรวาลในอนาคต

ที่มา https://www.nasa.gov/feature/new-horizons-spacecraft-answers-question-how-dark-is-space

เเครดิต​ภาพ​: Joe Olmsted/STScI