สถานีอวกาศนานาชาติ ห้องทดลองลอยฟ้าที่ผ่านการใช้งานมากนานว่า 20 ปี และทำท่าจะมีการต่ออายุการใช้งานไปเรื่อยๆจนหมดสภาพไปจริงๆ ล่าสุดได้มีโมดูลใหม่เพิ่มเข้าไปติดตั้งแล้ว เป็นผลงานเงินทุนเอกชนล้วนๆ

โมดูลใหม่ล่าสุดที่ว่านี้คือ โมดูลแอร์ล็อคที่มีชื่อเรียกว่า “บิชอพ” ผลงานของบริษัท Nanoracks โดยมีบริษัทโบอิ้งและ Thales Alenia Space เป็นผู้ช่วยผลิตส่วนของผิวยานด้านนอก

โมดูลแอร์ล็อค “บิชอพ” ถูกส่งขึ้นไปกับยานขนส่งดรากอนของ SpaceX ในเที่ยวบินส่งสัมภาระ CRS-21 เมื่อวันที่ 7 ธันวาคมที่ผ่านมา ตามเวลาในประเทศไทย และถูกนำไปต่อเชื่อมกับโหนด 3 หรือโมดูล Tranquility ของสถานีอวกาศฯ ด้วยแขนหุ่นยนต์ Canadarm2

โมดูลแอร์ล็อคทั่วไปจะมีประตูสำหรับเข้าออกเนื่องจากมีหน้าที่หลักในการเป็นด่านกักอากาศอีกชั้นไม่ให้อากาศในสถานีฯรั่วออกสู่ภายนอก แต่โมดูลแอร์ล็อค “บิชอพ” ไม่มีประตูแม้แต่บานเดียว มันมีรูปร่างเป็นทรงระฆังที่มีจุดเชื่อมต่อกับแขนหุ่นยนต์จำนวน 2 จุด ภายในระฆังมีตัวจับดาวเทียมขนาดเล็กแบบ Cube sat จำนวนหลายชุด พร้อมตัวดีดดาวเทียมออกมา

วิธีใช้งานคือเจ้าหน้าที่ในสถานีอวกาศจะนำดาวเทียม Cube sat หรือกล่องบรรจุอะไรก็ได้ที่มีลักษณะและขนาดใกล้เคียงกันมาใส่ไว้ใน “บิชอพ” ด้วยวิธีเปิดและปิดช่องติดต่อของโมดูล Tranquility จากนั้นแขนหุ่นยนต์ Canadarm2 ก็จะเข้ามา “จับ” ที่ตัวต่อเชื่อมของ “บิชอพ” เพื่อนำออกไปให้ห่างจากสถานีอวกาศโดยหงายด้านในของระฆังไปด้านหลังสถานี เมื่อขั้นตอนนี้เสร็จสิ้น “บิชอพ” ก็จะดีดดาวเทียมหรือกล่องใส่ของอื่นที่บรรจุไว้ออกสู่วงโคจร (ดูในคลิป)

“บิชอพ” มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 2.014 เมตร สูง 1.8 เมตร ปริมาตรภายใน 3.99 ลูกบาศก์เมตร มีจุดเชื่อมแขนหุ่นยนต์ 2 จุด มีจุดเชื่อต่ออุปกรณ์ทรงกล่องภายนอกอีก 6 จุด

หนึ่งในหน้าที่ที่ต่อไปจะได้ใช้บ่อยๆคือการกำจัดของเสียของนักบินอวกาศ เนื่องจากโหนด 3 เป็นบริเวณที่ติดตั้งห้องน้ำ ห้องพักและออกกำลังกาย นักบินอวกาศสามารถนำขยะหรือของเสียใส่ในกล่องแล้วนำไปบรรจุใน “บิชอพ” จากนั้นสั่งแขนหุ่นยนต์นำบิชอพออกไปดีดกล่องขยะโดยทำมุมให้ดิ่งลงมาหาผิวโลก กล่องขยะก็จะถูกกำจัดโดยการเผาไหม้ไปกับบั้นบรรยากาศ เป็นการลดต้นทุนและขั้นตอนกำจัดขยะบนสถานีอวกาศเป็นอย่างดี

ท่านสามารถเข้าไปที่เว็บไซต์หลักของ Nanoracks เพื่อดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ https://nanoracks.com/bishop-airlock/