ทีมนักวิทยาศาสตร์นานาชาติ นำโดยนักโบราณคดีจากมหาวิทยาลัยเอ็กซิเตอร์ (Exeter) ศาสตราจารย์ Jose Iriarte ใช้เครื่องมือพิเศษเพื่อค้นหาแหล่งอารยธรรมโบราณที่ซ่อนอยู่ในความหนาทึบของป่าอเมซอน และได้ค้นพบเครือข่ายของหมู่บ้านหลายแห่งในพื้นที่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของรัฐเอเคอร์ ประเทศบราซิล ซึ่งมีอายุย้อนหลังไปจากช่วงศตวรรษที่ 13 ถึง ศตวรรษที่ 17

เครื่องมือพิเศษที่ว่านี้คือ LIDAR (Light detection and ranging data) มีหลักการทำงานคือการยิงแสงเลเซอร์นับล้านจุดลงบนพื้นดินจากบนเฮลิคอปเตอร์ ซึ่งเมื่อมีการยิงเลเซอร์ลงทั่วบริเวณแล้ว คอมพิวเตอร์ก็จะประมวลผลโดยสร้างแบบจำลองสามมิติขึ้นมา ทำให้นักโบราณคดีสามารถค้นพบเมืองหรือสิ่งก่อสร้างโบราณที่ซ่อนอยู่ตามป่าเขาได้โดยไม่ต้องบุกป่าฝ่าดงจริงๆ

และสิ่งที่ทีมงานได้พบจากการนั่งเฮลิคอปเตอร์ MD 500 วนไปมาเพื่อค้นหาก็คือเครือข่ายหมู่บ้านโบราณ 35 แห่งและถนนอีกหลายสิบสายที่ซ่อนอยู่อย่างลึกลับ และมีการจัดวางผังเมืองค่อนข้างแปลกคือมีลักษณะเป็นวงกลมที่กลมอย่างยิ่ง และมีเนินดินสร้างเป็นแท่งรายรอบคล้ายหน้าปัทม์นาฬิกา

หมู่บ้านเหล่านี้มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางอยู่ระหว่าง 40 ถึง 153 เมตร โดยมีเนินดินจำนวนตั้งแต่ 3 ถึง 32 แห่งเรียงเป็นวงกลมอยู่รายรอบ มีถนนเชื่อมออกจากหมู่บ้านหลายเส้นทาง แต่จะมีถนนเลนคู่ที่ค่อนข้างยาวเชื่อมออกไปสู่อีกหมู่บ้านหนึ่ง ถนนเลนคู่นี้จะวางอยู่ในแนวทิศเหนือและทิศใต้ ที่เหลือจะเป็นถนนเลนเดียวหันออกไปทางอื่น การเชื่อมต่อระหว่างหมู่บ้านหน้าปัทม์นาฬิกาแต่ละแห่งก่อให้เกิดเป็นเครือข่ายชุมชนขนาดใหญ่คล้ายเมือง

“ การจัดเรียงที่โดดเด่นและสอดคล้องกันของหมู่บ้านหน้าปัทม์นาฬิกาที่เราค้นพบนี้ แสดงให้เห็นว่า ชาวเอเคอร์โบราณมีแบบจำลองทางสังคมที่เฉพาะเจาะจงมากสำหรับวิธีการจัดระเบียบชุมชนของพวกเขา ซึ่งอาจจัดระเบียบที่อยู่อาศัยเพื่อแสดงถึงจักรวาลของชนพื้นเมืองอเมริกัน” นักวิทยาศาสตร์กล่าว

ชนพื้นเมืองที่นี่ละทิ้งรูปแบบการสร้างกำแพงล้อมเมืองไปในช่วงก่อนศตวรรษที่ 10 และหันมาสร้างผังเมืองรูปแบบนี้แทน มันอาจหมายถึงดวงอาทิตย์หรืออะไรที่เรายังไม่เข้าใจ แต่อย่างน้อยก็แสดงถึงความสามารถของอารยธรรมเก่าแก่ที่ตรงนี้ที่มีมานานก่อนถูกชาวยุโรปเข้ามายึดครอง

The team’s paper was published in the Journal of Computer Applications in Archaeology.

_____

J. Iriarte et al. 2020. Geometry by Design: Contribution of Lidar to the Understanding of Settlement Patterns of the Mound Villages in SW Amazonia. Journal of Computer Applications in Archaeology 3 (1): 151-169; doi: 10.5334/jcaa.45