มลภาวะทางแสง (Light Pollution) หมายถึง แสงส่วนเกินจากความต้องการจนก่อให้เกิดมลภาวะ โดยแสงดังกล่าวมากจากการประดิษฐ์ขึ้นโดยฝีมือมนุษย์ เช่นไฟประดับห้างสรรพสินค้า ไฟประดับอาคาร ไฟโฆษณา ไฟส่องสว่างทางด่วน ฯลฯ

ผลการศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการไซแอนซ์ แอดวานซ์ส์ (Science Advances) อาศัยข้อมูลจากเครื่องวัดรังสีที่ติดตั้งบนดาวเทียมของนาซา ซึ่งออกแบบมาเพื่อวัดค่าแสงในเวลากลางคืนโดยเฉพาะ พบว่าระดับมลภาวะทางแสง  เพิ่มขึ้นร้อยละ 2.2 ในช่วงปี พ.ศ. 2555 ถึง พ.ศ. 2559 แต่ทั้งนี้ ดาวเทียมยังไม่อาจวัดค่าความจ้าของแสงที่เกิดจากหลอดไฟ LED ซึ่งกำลังแทนที่หลอดไฟดั้งเดิม ดังนั้นจึงเชื่อว่า ระดับมลภาวะทางแสงที่แท้จริงจะมากกว่าร้อยละ 2.2 ค่อนข้างแน่นอน

nile

มลภาวะทางแสงก่อให้เกิดปัญหาหลากหลายประการ ทางด้านสุขภาพแสงนี้ส่งผลต่อนาฬิกาชีวิต รบกวนช่วงเวลาการนอนหลับของมนุษย์ ในทางธรรมชาติมลภาวะทางแสงส่งผลต่อการย้ายถิ่นฐานของนก ปลา แมลง ค้างคาวและสัตว์สัตว์ครึ่งน้ำครึ่งบก ส่งผลต่อการผสมพันธุ์ของสัตว์น้ำ สัตว์บก และแมลงหลากหลายชนิด ในทางด้านอื่น มลภาวะทางแสงในเมืองใหญ่จะก่อให้เกิดแสงเรืองบนท้องฟ้า (Sky Glow) เป็นรูปโดมคลุมมหานครต่างๆเอาไว้ เนื่องมาจากการใช้งานหลอดไฟฟ้าจํานวนมากในชุมชนขนาดใหญ่ที่มีประชากรอาศัยอยู่หนาแน่น จนส่งผลเสียต่อกิจกรรมทางดาราศาสตร์ ทําให้ภาพถ่ายหรือข้อมูลจากกล้องโทรทรรศน์มีคุณภาพลดลง แม้การกิจกรรมดูดาวสังเกตฝนดาวตก หรือทางช้างเผือกด้วยตาเปล่าก็เป็นไปไม่ได้ในสภาพการกิดแสงเรืองบนท้องฟ้า (Sky Glow) นี้

All-sky_map_of_measured_skyglow_brightness

หลายคนเข้าใจว่าการเปิดแสงสว่างมีผลเพียงแค่ค่าไฟที่เพิ่มขึ้น หารู้ไม่ว่าตัวเองกำลังเป็นส่วนหนึ่งของการก่อให้เกิดมลภาวะทางแสงด้วย วิธีที่ดีคือการมีที่บังแสงหรือสะท้อนแสงให้พุ่งไปเฉพาะจุดไม่ฟุ้งขึ้นท้องฟ้าหรือไปในทิศทางที่ไม่ควร
เรียบเรียงโดย @MrVop