นักดาราศาสตร์จับภาพหลุมดำมวลยิ่งยวด “เรอ” เอากลุ่มแก้สร้อนออกมาหลังสูบมวลศาลจำนวนมากเข้าไป

ห่างจากโลกออกไป 900 ล้านปีแสง ซึ่งเป็นที่ตั้งของกาแล็กซี SDSS J1354+1327 ที่ใจกลางเป็นหลุมดำมวลยิ่งยวด ศาสตราจารย์จูลี่ โคเมอร์ฟอร์ด จากมหาวิทยาลัยโคโลราโดวิทยาเขตโบลเดอร์ในสหรัฐฯ ผู้นำทีมนักดาราศาสตร์ ใช้กล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิ้ลและกล้องรังสีเอ็กซ์จันทราร่วมกับกล้องโทรทรรศน์ภาคพื้นดินอีก 2 ตัว คือ กล้องอาปาเช่ (Apache Point Observatory optical longslit spectroscopy) และกล้อง Keck/OSIRIS integral-field ตรวจพบกลุ่มก็าซร้อนที่หลุมดำยักษ์ได้ “คาย” ออกมา 2 กลุ่ม

กลุ่มแก้สที่พบนี้ มีอายุห่างกันแสนปี (แสนปีในช่วงอายุของจักรวาลนั้นสั้นมาก) กลุ่มแรกเป็นกลุ่มก๊าซสีเขียวอมฟ้าซึ่งน่าจะเป็นอะตอมที่ขาดอิเล็กตรอน เนื่องจากอิทธิพลของการปะทุรังสีในอวกาศบริเวณใกล้เคียง กลุ่มที่สอง (ด้านบนในภาพสี่เหลี่ยมเล็ก) เป็นกลุ่มแก้สที่อายุน้อยกว่า ยังเปล่งแสงสว่างและมีการเคลื่อนตัวอย่างรวดเร็วจากแรงส่งของหลุมดำ

กลุ่มแก้สทั้ง 2 เป็นผลงานการ “เรอ” ของหลุมดำยักษ์ใจกลางกาแล็กซี SDSS J1354+1327 ซึ่งจะมีพฤติกรรมวนรอบไปเรื่อยๆนั่นคือการสูบมวลสารจำนวนมากเข้าไป จากนั้นก็จะ “เรอ” พ่นเอามวลสารบางส่วนออกมา ติดตามด้วยการ “หลับ” คือลดปฏิกิริยาต่างๆลงเหมือนสงบนิ่ง เพื่อรอการสูบมวลสารรอบใหม่ เหมือนสิ่งมีชีวิตที่ กิน-เรอ-หลับ ซึ่งพฤติกรรมนี้นักดาราศษสตร์ได้ทำนายเอาไว้ระยะหนึ่งแล้ว แฃะการค้นพบครั้งนี้ที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร Astrophysical Journal ก็เป็นสิ่งยืนยันได้เป็นอย่างดี

เรียบเรียงโดย @MrVop