ไม่ต่างจากจีนและประเทศที่กำลังเติบโตทางเศรษฐกิจอื่นๆ มลภาวะในเมืองใหญ่ของอินเดียได้เพิ่มขึ้นอย่างเท่าทวีคูณตลอดช่วงหลายปีที่ผ่านมาจนแซงขึ้นมายืนอันดับต้นๆของโลกไม่ต่างจากปักกิ่งและเมื่องใหญ่อื่นๆของจีน โดยเฉพาะในช่วงฤดูหนาวที่ทั่วประเทศปกคลุมด้วยความกดอากาศสูงและทิศทางของลมมรสุมในฤดูหนาวก็ทำให้ฝุ่นพิศษในอากาศหนาแน่นมากขึ้นตามเมืองใหญ่ๆของอินเดียทั้งฝุ่นขนาด 2.5 และ 10 ไมครอน และสารพิษอื่่นๆ

แต่เมื่อเข้าสู่ฤดูร้อน ลมมรสุมเปลี่ยนทิศ อากาศในเมืองใหญ่ของอินเดียก็เริ่มดีขึ้น มลภาวะต่างๆเริ่มลดลง เรื่องนี้ทีมงานของจอส ลีลีฟเวลด์ (Jos Lelieveld) นักวิจัยเเห่งสถาบันด้านเคมีศาสตร์เเม็กซ์ พลังค์ (Max Planck Institute for Chemistry) ได้เข้ามาศึกษาด้วยการบินขึ้นไปในความสูงในระดับเพดานของชั้นบรรยากาศโทรโพสเฟียร์ (troposphere) จากเอเชียใต้ไปถึงทะเลเมดิเตอเรเนียน เพื่อเก็บตัวอย่างอากาศ

ผลที่ได้พบว่า ลมมรสุมในฤดูร้อนที่กำลังเกิดอยู่ในเวลานี้ ได้พัดเอาฝุ่นพิษออกไปจากอินเดียแล้วหอบขึ้นไปสูงถึงเพดานชั้นบรรยากาศโทรโพสเฟียร์ บางส่วนทะลุขึ้นไปถึงชั้นบรรยากาศสตาร์โทสเฟียร์ นั่นหมายถึงฝุ่นพิษเหล่านี้เข้าไปในระบบกระแสลมที่จะกระจายมันไปในระยะไกลมากๆ และในที่สุดก็จะตกกลับลงมาบนผิวโลกพร้อมกับฝน

โชคดีที่ ในระดับความสูงใกล้ชั้นบรรยากาศสตาร์โทสเฟียร์นั้น มลพิษจะทำปฏิกริยากับเเก๊สและอนุภาคไฟฟ้าต่างๆจนแปรสภาพไป ลดความเป็นพิษลง เมื่อตกกลับลงมาพร้อมกับหยดฝน ความเป็นพิษก็จะลดลงไปด้วยถึงระดับไม่เป็นอันตรายต่อคน

แต่ในอนาคตกลับไม่แน่ หากปริมาณมลพิษเพิ่มขึ้นถึงจุดที่ธรรมชาติเยียวยาไม่ไหวทำความสะอาดให้ไม่ได้ มันก็จะกลับลงมาหาพวกเราแม้ว่าจะอยู่ห่างไกลจากอินเดียก็ตาม

งานวิจัยนี้ตีพิมพ์ลงในวารสาร sciencemag.org
เรียบเรียงโดย @MrVop