ในระบบดาวต่างๆที่เรารู้จักนั้น (ระบบดาวคือดาวฤกษ์ที่มีดาวเคราะห์เป็นบริวาร) ระบบสุริยะของเรา ถือว่า มีดาวบริวารมากที่สุดแล้ว ภาษาชาวบ้านก็ว่าดวงอาทิตย์ของเรา “ลูกดก” ประมาณนั้น แต่ล่าสุดก็มีผู้ท้าชิง เมื่อมีการค้นพบระบบดาวที่ชื่อว่า เคปเลอร์-90 มีดาวเคราะห์ 8 ดวงแบบเดียวกับระบบของเรา

ดาวเคราะห์ดวงที่พบหลังสุดคือดวงที่ 8 ที่เติมเต็มระบบ เคปเลอร์-90 ให้กลายเป็นคู่แข่งเรานั้น คือดาวเคราะห์ เคปเลอร์-90ไอ (Kepler-90i) นั้น ไม่ได้ค้นพบด้วยมนุษย์ แต่เป็นระบบ machine learning ของกูเกิล ที่อาศัยระบบ AI ในการเรียนรู้วิธีการค้นหาดาวเคราะห์นอกระบบจากมนุษย์  ซึ่งผู้อยู่เบื้องหลังทั้ง 2 คือวิศวกรซอฟต์แวร์ของกูเกิล นาย คริสโตเฟอร์ ชาลลู (Christopher Shallue) และ นักดาราศาสตร์จาก Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics นาย แอนดรู แวนเดอร์เบิร์ก  (Andrew Vanderburg) ก็ได้ร่วมกัน “ฝึก” ให้ระบบ AI อ่านกราฟของค่าแสงที่จะหรี่ลงเมื่อดาวเคราะห์โคจรผ่านหน้าดาวฤกษ์เป้าหมาย ซึ่งก่อนหน้านี้ด้วยข้อมูลชุดเดียวกันของระบบดาว เคปเลอร์-90 ที่อยู่ห่างโลกราว 2,545 ปีแสงนี้เมื่อสังเกตกราฟแสงโดยมนนุย์ ก็พบดาวเคราะห์บริวารในระบบนั้นเพียง 7 ดวงอันได้แก่ดาวเคราะห์ b cdefgตามลำดับ แต่ไม่พบดาวเคราะห์ i เพราะสัญญาณแผ่วมาก เมื่อมาใช้ระบบ AI มันไม่ปล่อยกราฟแสงที่แผ่วเบานั้นผ่านตาไปง่ายๆ และก็ประสบผลสำเร็จที่ได้พบดาวเคราะห์ดวงใหม่คือ Kepler-90i

ระบบดาวเคปเลอร์-90 นั้นเหมือนระบบสุริยะแบบย่อส่วน ดาวเคราะห์เรียกตัวแบบเล็กอยู่ในใหญ่อยู่นอกเหมือนระบบสุริยะ ต่างกันแค่ความใกล้ชิด เนื่องจากดาวเคราะห์ทั้ง 8 ของระบบนี้โคจรอยู่ใกล้ดาวฤกษ์ศูนย์กลางระบบมาก ดาวดวงนอกสุดอยู่ห่างจากดวงอาทิตย์ของมันเท่ากับโลกเท่านั้น ที่เหลือ 7 ดวงแออัดยัดเยียดอยู่วงโคจรรอบใน แต่ละดวงจึงร้อนจัดหลายร้อยองศา ดาวเคราะห์ดวงในสุดคือดวงที่พบใหม่โดย AI ที่ชื่อ เคปเลอร์-ไอ (Kepler-90i) นั้นอยู่ชิดดาวฤกษ์ชนิดที่ว่าโคจร 1 รอบ (1 ปี) ในเวลาแค่ 14.4 วันเท่านั้น (วันของเรา)

ยังมี Dataset ที่ยานอวกาศเคปเลอร์ส่งมาให้อีก  35,000 ชุดที่ยังไม่ได้เอามาตีความ ซึ่งด้วยการใช้ AI ในการอ่านกราฟ อีกไม่นานน่าจะมีข่าวดีในการพบดาวเคราะห์ใหม่ออกมาอีกไม่น้อย

อ้างอิง https://www.nasa.gov/press-release/artificial-intelligence-nasa-data-used-to-discover-eighth-planet-circling-distant-star

เรียบเรียงโดย @MrVop