กล้องจันทราตรวจพบปรากฏการณ์แสงวาบจากหลุมดำมวลยิ่งยวดใจกลางดาราจักรทางช้างเผือก

ใจกลางกาแล็กซีของเรามีหลุมดำมวลยิ่งยวดตั้งอยู่ มันมีชื่อว่า Sagittarius A* (อ่านว่า แซจิแทเรียส เอ-สตาร์) มักเขียนชื่อย่อของหลุมดำนี้ว่า Sgr A* ซึ่งเมื่อเร็วๆนี้ กล้องโทรทรรศ์อวกาศจันทรา ซึ่งทำงานในย่านแสงเอ็กซ์เรย์ ได้ตรวจกับแสงวาบที่หลุมดำนี้เกิดเป็นรายวัน ปรากฏณ์การนี้ตรวจพบด้วยกล้องอินฟราเรด  ESO บนผิวโลกในประเทศชิลีเช่นเดียวกัน

นักดาราศาสตร์เชื่อว่า แสงวาบนี้เกิดจากเศษหินประเภทดาวหางหรือดาวเคราะห์น้อย เพราะรอบๆ Sgr A* มีดาวฤกษ์ ดาวเคราะห์ และหินอวกาศมากมายมหาศาล (ภาพขวาบน) รวมทั้งในระดับใกล้ปากหลุมมีจานแก้สที่โคจรด้วยความเร็วใกล้ความเร็วแสงหมุนอยู่ด้วย หินอวกาศประเภทดาวหางหรือดาวเคราะห์น้อยอาจเข้าปะทะกันทำให้ความเร็วในการโคจรรอบหลุมดำลดลง แรงหนีศูนย์ก็จะลดลงตามไปด้วย ทำให้ต้านแรงดึงดูดของหลุมดำไม่ได้ ถูกดูดเข้าไป (ภาพขวากลาง) สุดท้ายก็จะเกิดการเสียดสีกับจานแก้สใกล้ปากหลุม จนลุกวาบขึ้นจากแรงเสียดทาน (ภาพขวาล่าง) ทำให้เราพบแสงวาบนี้เกิดบ่อยเป็นรายวัน เนื่องจากะหินอวกาศที่ตกเข้าสู่หลุมดำนี้มีเป็นจำนวนมาก

ภาพซ้ายคือภาพถ่ายใจกลางกาแล็กซีของเราในย่านแสงเอ็กซ์เรย์ของกล้องจันทรา สีแดงแทนพื้นที่พลังงานต่ำ สีเขียวแทนพื้นที่พลังงานปานกลาง และสีฟ้าแทนพื้นที่พลังงานสูง สีฟ้าที่สว่างสุดๆในภาพ คือหลุมดำมวลยิ่งยวด แซจิแทเรียส เอ-สตาร์ นั่นเอง

อ้างอิง http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/multimedia/saga.html
เรียบเรียงโดย @MrVop