คลื่นวิทยุ เป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าเหมือนแสงที่เรามองเห็น เพียงแต่ความถี่ต่ำกว่าและพลังงงานต่ำกว่า สามารถทะลุชั้นบรรยากาศมายังพื้นโลกได้ และไม่เป็นอันตราย ที่น่าสนใจคือกลุ่มสัญณาณจากอวกาศที่มีความเข้มเป็นพิเศษหรือที่เรียกว่า FRB (Fast Radio Burst) โดยประมานกันว่า ณ จุดกำเนิด FRB นั้น ภายใน 1 มิลลิวินาที อาจปลดปล่อยพลังงานเท่ากับของดวงอาทิตย์ในหนึ่งวันทีเดียว

ตัวเลขที่ต่อท้ายชื่อ FRB นั้นๆ หมายถึงปีเดือนและวันแรกที่จับสัญญาณวิทยุนี้ได้ เช่น FRB 010621 หมายถึง FRB อันแรกถูกค้นพบในปี 2001 เดือน มิ.ย. วันที่ 21 และก็มี FRB ที่ได้รับการค้นพบต่อจากนั้นอีกมากมาย

แต่ที่น่าสนใจที่สุดคือ FRB 121102 ซึ่งดูจากชื่อก็จะทราบว่าค้นพบครั้งแรกในปี 2012 เดือน 11 วันที่ 2  หรือเขียนแบบไทยว่า วันที่ 2 พ.ย.2555

ทุกคนทั่วโลกสนใจหาที่มาของ FRB 121102 จนเมื่อวันที่ 5 ม.ค.2560 ทีมนักดาราศาสตร์จากมหาวิทยาลัยคอร์แนลของสหรัฐฯ ระบุว่า สามารถระบุตำแหน่งที่มาของสัญญาณวิทยุปริศนา FRB 121102 ให้แน่นอนลงไปได้แล้ว ว่ามาจา กาจากกาแล็กซีแคระ ที่ระยะห่างออกไป 2 พัน 5 ร้อยล้านปีแสง แต่ยังไม่อาจบอกว่า “อะไร” ในกาแล็กซีแคระนั้น เป็นตัวสร้างสัญญาณ

ล่าสุด คณะนักดาราศาสตร์จากหลายประเทศ ตีพิมพ์เผยแพร่ผลการศึกษาล่าสุดในวารสารเนเจอร์ ว่า สิ่งที่สร้าง FRB 010621 คือดาวนิวตรอน ซึ่งตั้งอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีสนามแม่เหล็กพลังมหาศาลล้อมรอบ โดยอาจเป็นดาวนิวตรอนที่อยู่ใกล้กับหลุมดำ เนื่องจากตรวจพบว่า คลื่นวิทยุที่ส่งออกมานั้นมีลักษณะเป็นคลื่นโพลาไรซ์ (Polarized wave) หรือคลื่นที่มีทิศทางสั่นในระนาบเดียว แต่มีความผิดปกติคือทิศทางการสั่นของคลื่นดังกล่าวถูกทำให้ “บิดเบี้ยว” ด้วยอิทธิพลของสนามแม่เหล็กตามหลักการหมุนของฟาราเดย์ (Faraday rotation) โดยยิ่งสนามแม่เหล็กทรงพลังเท่าใด ก็จะยิ่งทำให้มันบิดเบี้ยวมากขึ้นเท่านั้น ซึ่งสิ่งที่จะมีสนามแม่เหล็กทรงพลังแบบนี้น่าจะเป็นหลุมดำ

สำหรับ FRB 121102 นี้ ทางไทยเราก็ร่วมให้ความสนใจค้นคว้ากับนานาชาติด้วยเช่นกัน โดยนักวิจัยของสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) ร่วมกับมหาวิทยาลัยเชฟฟิลด์ และมหาวิทยาลัยวอร์ริค จากประเทศอังกฤษ ใช้กล้องถ่ายภาพที่มีความเร็วสูง ติดกับกล้องโทรทรรศน์ที่มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 2.4 เมตรที่อยู่ที่หอดูดาวดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นกล้องที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้  เพื่อให้จับภาพของแสงในทิศทางที่  FRB 121102 ตั้งอยู่ เพือค้นหาว่า นอกจากปล่อยสัญญาณวิทยุแล้ว  FRB 121102 จะมีแปล่งแสงออกมาด้วยหรือไม่

จากการเฝ้าดูพบว่าไม่มีการเปล่งแสงใดๆออกมาจาก  FRB 121102 ซึ่งก็ถือเป็นหนึ่งในสิ่งที่นักดาราศาสตร์ไทยมีผลงานร่วมกับดาราศาสตร์จากทั่วโลกในการค้นหาความจริงจากสิ่งลึกลับในอวกาศ

เรียบเรียงโดย @MrVop