เลยดาวเนปจูนออกไป ดาวเคราะห์แคระดวงแรกคือดาวพลูโตที่เราคุ้นเคย สาเหตุที่พลูโตถูกเปลี่ยนจากดาวเคราะห์ธรรมดามาเป็นดาวเคราะห์แคระ ก็เพราะขนาดของมันเล็กเกินไป

เลยดาวพลูโตออกไป จะพบดาวเคราะห์แคระอีกหลายดวง หนึ่งในนั้นคือ เฮา-เม-อา ดาวเคราะห์แคระประหลาดเพราะมีรูปร่างเป็น “วงรี”

เฮาเมอา ถูกค้นพบในปี พ.ศ. 2547 โดยไมเคิล อี. บราวน์ (Michael E. Brown) และทีมค้นหาจากสถาบันเทคโนโลยีแคลิฟอร์เนีย (แคลเทค) และหอดูดาวเมานาเคอาในเกาะฮาวาย

ชื่อเฮาเมอา เป็นชื่อเทพเจ้าของฮาวาย เฮาเมอา มีดวงจันทร์ 2 ดวง ชื่อ ฮีอีอากา (Hiʻiaka) และ นามากา (Namaka)

ล่าสุดพบว่า เฮาเมอา มี “วงแหวน”

วงแหวนของ เฮาเมอา มีความหนาราว 70 กิโลเมตร รัศมีวงแหวน 2,287 กิโลเมตร ล้อมรอบตัวเฮาเมอา และดวงจันทร์ ฮีอีอากา โคจรในอัตราส่วน 3:1 หมายถึงวงแหวนหมุน 1 รอบต่อการหมุนรอบตัวเอง 3 รอบของดาวเคราะห์แคระเฮาเมอา

การค้นพบวงแหวนของเฮาเมอา ซึ่งเป็นเทหวัตถุมีขนาดเล็กเมื่อมองจากโลกและยังอยู่ไกลกว่าดาวพลูโตมาก จนต้องใช้เวลากว่า 285 ปีจึงจะโคจรรอบดวงอาทิตย์ครบ 1 รอบ ใช้วิธีการมองเฮาเมอาขณะโคจรผ่านดาวฤกษ์ฉากหลัง

ดาวฤกษ์ฉากหลังที่ทีมงานผู้ค้นพบเลือกไว้คือดาว URAT1 533-182543 ซึ่งคำนวนได้ว่าเฮาเมอาจะโคจรผ่านหน้าในวันที่ 21 มกราคม 2560 คือช่วงต้นปีที่ผ่านมา โดยการมองผ่านกล้องดูดาว 12 ตัวจากหอดูดาว 10 หอในทวีปยุโรปยืนยันได้ว่าเฮาเมอามีวงแหวน

ทีมงานยังไม่แน่ใจว่าวงแหวนของดาวเคราะห์แคระรูปไข่นี้มาจากไหน ยังคงต้องมีการสังเกตและศึกษากันไปอีกระยะ

J.L. Ortiz et al. 2017. The size, shape, density and ring of the dwarf planet Haumea from a stellar occultation. Nature 550: 219-223; doi: 10.1038/nature24051

 

ที่มา http://www.sci-news.com/astronomy/haumea-ring-05317.html
เรียบเรียงโดย @MrVop