ดาวพฤหัสมีดวงจันทร์ใหม่ๆอีก 12 ดวง

นับเป็นครั้งแรกตั้งแต่กาลิเลโอได้บันทึกการค้นพบดวงจันทร์ขขนาดใหญ่ที่สุด 4 ดวงของดาวพฤหัสในปี 1610  ที่ดาวพฤหัสจะมีจำนวนสมาชิกในครอบครัวมากเพิ่มขึ้นมากที่สุดในครั้งเดียว

เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา สหพันธ์ดาราศาสตร์สากล (IAU) ได้ประกาศการค้นพบดวงจันทร์ใหม่ 10 ดวงที่โคจรรอบดาวพฤหัส ซึ่งเมื่อรวมกับอีก  2 ดวงที่ค้นพบตั้งแต่เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2560 เท่ากับดาวพฤหัสมีดวงจันทร์เพิ่มขึ้น 12 ดวง จะทำให้จำนวนรวมของดวงจันทร์ของดาวพฤหัสเวลานี้คือ 79 ดวง

การค้นพบดวงจันทร์ 10 ดวงล่าสุดนี้เกิดขึ้นระหว่างการค้นหาดาวเคราะห์ดวงที่เก้าของระบบสุริยะด้วยกล้องดูดาวขนาด 4 เมตรที่มีชื่อเรียกว่า Blanco  ของนักดาราศาสตร์ Scott Sheppard ซึ่งเป็นจังหวะพอดีที่ส่องกล้องไปในทิศทางที่ดาวพฤหัสโคจรอยู่ เทคนิคที่ใช้คือการบังแสงรบกวนของแหล่งแสงขนาดใหญ่ซึ่งในกรณีนี้ก็คือตัวดาวพฤหัสเอง เมื่อแหล่งแสงรบกวนหายไปก็จะมองเห็นแสงจางๆของวัตถุต่างๆซึ่งสำหรับครั้งนี้ก็คือดวงจันทร์ใหม่ 10 ดวงที่ไม่เคยพบมาก่อน

ท่ามกลางดวงจันทร์ที่ค้นพบใหม่ทั้ง 10 ดวงนี้ มีอยู่ดวงหนึุ่งที่เป็น “ลูกนอกคอก” ของดาวพฤหัส (เส้นสีเขียวในภาพบน) กล่าวคือดวงจันทร์ทั้งหลายของดาวพฤหัสจะโคจรใน 2 ลักษณะ จึงถูกแยกเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มแรกคือโคจรในทิศทางเดียวกับการหมุนรอบตัวเองของดาวพฤหัส เรียกกว่ากลุ่ม Prograde และอีกกลุ่มคือโคจรสวนทางกับการหมุนรอบตัวเองของดาวพฤหัส เรียกกว่ากลุ่ม Retrograde

กลุ่ม Prograde ประกอบด้วยดวงจันทร์กาลิเลียนที่มีขนาดใหญ่มากและโคจรใกล้ชิดกับดาวพฤหัส รวมทั้งดวงจันทร์บางส่วนในชั้นถัดมา (สีม่วงและน้ำเงินในภาพ) ส่วนกลุ่ม Retrograde ก็คือดวงจันทร์ที่โคจรห่างออกมามากๆ ดวงจันทร์ที่พบใหม่ 10 ดวงก็โคจรอยู่ในกลุ่ม Retrograde นี้

แต่เจ้าดวงจันทร์ “ลูกนอกคอก” ที่ได้รับการตั้งชื่อว่า Valetudo  กลับเป็นดวงจันทร์ที่โคจรไม่เหมือนพี่น้องของตน นั่นคือโคจรแบบ Prograde ทั้งที่ตัวเองอยู่ในวงโคจรระยะห่างแบบเดียวกับกลุ่ม Retrograde ซึ่งการมีดวงจันทร์ประหลาดแบบนี้ ทำให้นักดาราศาสตร์ต้องกลับมาให้ความสนใจหาต้นกำเนิดของมันอย่างรอบคอบอีกครั้ง

ขอแสดงความยินดีกับครอบครัวใหญ่ที่มีสมาชิกมากที่สุดในระบบสุริยะ ..ครอบครัวของดาวพฤหัสบดี

ที่มาและเครดิตภาพ astronomy.com
เรียบเรียงโดย @MrVop