หลังการสูญพันธุ์ใหญ่ครั้งที่ 5 เมื่อ 66 ล้านปีที่แล้ว เมื่อเทหวัตถุขนาดยักษ์พุ่งเข้าชนโลกที่แหลมยูคาทาน ส่งผลให้ไดโนเสาร์รวมทั้งสัตว์โบราณจำนวนมากล้มหายตายจากไปจนเกือบหมดสิ้น แต่กลับเป็นจุดเปลี่ยนที่สำคัญ ทำให้สัตว์เลี้ยงลูกด้วนมขยายเผ่าพันธุ์ขึ้นมาครองพื้นดิน และ “ปลา” ขยายเผ่าพันธุ์ขึ้นมาครองมหาสมุทร

 

รายงานการศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสาร Proceedings of National Academy of Science ตั้งสมมติฐานว่า หลังเหตุการณ์สูญพันธุ์ครั้งใหญ่  สัดส่วนของสิ่งมีวิตในท้องทะเลได้เปลี่ยนไปโดยสิ้นเชิง โดยก่อนหน้านี้จะมีสัตว์เลื้อยคลานขนาดยักษ์ ฉลามโบราณ และปลาในกลุ่มครีบพู่ (Sarcopterygii) เป็นผู้ครองมหาสมุทร และมีปลาที่มีครีบเป็นแผ่น (Actinopterygii) อยู่เป็นจำนวนน้อย

 

Cladogram_1_Gnathostomata

Actinopterygii คือปลากระดูกแข็ง (Osteichthyes) ที่มีครีบเป็นแผ่น ซึ่งแพร่ขยายหลังการสูญพันธุ์ใหญ่ครั้งที่ 5

Elizabeth Sibert นักชีววิทยาสัตว์โบราณแห่ง University of California San Diego หัวหน้าทีมวิจัยครั้งนี้ ได้เปรียบเทียบจำนวนซากฟอสซิลของปลาครีบแผ่นโบราณกับของปลาฉลามโบราณในตะกอนใต้มหาสมุทร ทั้งในส่วนที่เชื่อว่าเกิดก่อนและหลังการสูญพันธุ์ใหญ่ครั้งที่ผ่านมา และได้พบว่า ก่อนที่อุกกาบาตยักษ์จะชนโลก สัดส่วนของปลาครีบแผ่นโบราณและปลาฉลามโบราณในมหาสมุทรยังคงที่ แต่จำนวนปลาครีบแผ่นได้เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วหลังอุกกาบาตชนโลกแล้ว โดยพบซากฟอสซิลของปลาครีบแผ่นโบราณมากกว่าฟอสซิลปลาฉลามโบราณเกิน 2 เท่า

 

diplomystus

ซากฟอสซิลของปลาครีบแผ่นโบราณ

รายงานชี้ว่าหลังการสูญพันธ์ครั้งใหญ่ ได้ทำให้สัตว์หลายพันธุ์ทั้งที่อยู่ส่วนบนและส่วนล่างของห่วงโซ่อาหาร ล้มตายไปจำนวนมาก และยังทำให้ปลาครีบแผ่นโบราณ ขยายพันธุ์อย่างรวดเร็วจนขึ้นมาครองมหาสมุทรและกลายเป็นบรรพบุรุษของปลาเกือบทุกสายพันธุ์ในปัจจุบัน เหตุการ์เหล่านี้จะไม่เกิดขึ้น หากไม่เกิดการสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ครั้งนั้น

นักวิจัยยังต้องศึกษาซากฟอสซิลของปลาโบราณเหล่านั้นอีกหลายครั้ง ว่ามันสามารถตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศในช่วงเวลาเลวร้ายหลังอุกกาบาตชนโลกได้อย่างไร จึงทำให้อยู่รอดได้เป็นเวลานานหลายล้านปี ซึ่งการศึกษานีี้ อาจเป็นประโยชน์ต่อการศึกษาเรื่องการปรับตัวภายใต้ภาวะโลกร้อนในอนาคต

อ้างอิง https://scripps.ucsd.edu/news/exit-dinosaurs-enter-fishes
http://www.ucl.ac.uk/museums-static/obl4he/vertebratediversity/rayfinned_fishes.html
เรียบเรียงโดย @MrVop