สัญญาณวิทยุปริศนาจากอวกาศหรือ FRB ที่ได้สร้างความงุนงงแก่นักดาราศาสตร์มานาน ถูกระบุตำแหน่งได้เป็นครั้งแรก 

คลื่นวิทยุ เป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าเหมือนแสงที่เรามองเห็น เพียงแต่ความถี่ต่ำกว่าและพลังงงานต่ำกว่า  สามารถทะลุชั้นบรรยากาศมายังพื้นโลกได้ และไม่เป็นอันตราย ทุกวันนี้เราก็มีคลื่นวิทยุที่เราสร้างเองอยู่รอบตัวตั้งแต่ที่ในใช้ในการการติดต่อสื่อสาร ดูหนังฟังเพลง เรดาร์  ไปยัน WiFi

ช่วงสิบกว่าปีที่ผ่านมานี้ นักดาราศาสตร์ตรวจพบสัญญาณวิทยุจากอวกาศหลายครั้ง ที่น่าสนใจคือกลุ่มสัญณาณที่มีความเข้มเป็นพิเศษที่อยู่ๆก็เหมือนลุกวาบขึ้นมาเป็นยอดแหลมในกราฟโดยกินเวลาไม่กี่มิลลิวินาที นักดาราศาสตร์ตั้งชื่อสัญญาณวิทยุประหลาดนี้ว่า Fast Radio Burst หรือ FRB

ตัวเลขที่ต่อท้ายชื่อ FRB นั้นๆ หมายถึงปีเดือนและวันแรกที่จับสัญญาณวิทยุนี้ได้ เช่น FRB 010621 หมายถึง FRB อันแรกถูกค้นพบในปี 2001 เดือน มิ.ย. วันที่ 21 และก็มี FRB ที่ได้รับการค้นพบต่อจากนั้นอีกมากมาย

แต่ที่น่าสนใจที่สุดคือ FRB 121102 ซึ่งดูจากชื่อก็จะทราบว่าค้นพบครั้งแรกในปี 2012 เดือน 11 วันที่ 2  หรือเขียนแบบไทยว่า วันที่ 2 พ.ย.2555

ผู้ค้นพบ FRB 121102 คือดอกเตอร์ลอรา สปิทเลร์ (Dr. Laura Spitler) จาก Max Planck Institute for Radio Astronomy สัญญาณ FRB121102 นี้มีลักษณะพิเศษกว่า FRB อื่นๆตรงที่มันไม่ได้ลุกวาบแค่รอบเดียวแล้วหายไปเลย แต่มันเกิดวาบขึ้นมาบ่อยๆ คือใน ปี 2558 ปีเดียว พบว่า FRB ปริศนานี้ เกิดสัญญาณลุกวาบขึ้นมาหลายครั้งมาก กล่าวคือในเดือน พ.ค จำนวน 2 ครั้ง เดือน มิ.ย. จำนวน 8 ครั้ง และในเดือน พ.ย. อีก 6 ครั้ง

ทีแรกทีมงานที่ค้นพบระบุว่า FRB 121102 นี้มีทิศทางของสัญญาณมาจากกลุ่มดาวสารถี (Auriga) หรือกลุ่มดาว ออไรกา แต่ไม่แน่ใจระยะทาง เพราหากเกิดแถวกลุ่มดาวนี้จริง ต้นกำเนิดสัญญาณก็น่าจะอยู่ในกาแล็กซีเราเอง

แต่เมื่อ 5 ม.ค.2560 ที่ผ่านมา ทีมนักดาราศาสตร์จากมหาวิทยาลัยคอร์แนลของสหรัฐฯ ระบุว่า สามารถระบุตำแหน่งที่มาของสัญญาณวิทยุปริศนา FRB 121102 ให้แน่นอนลงไปได้แล้ว โดยใช้การรวบรวมข้อมูลจากกล้องโทรทรรศน์วิทยุ Karl G Jansky Very Large Array (VLA) ซึ่งตั้งอยู่ที่รัฐนิวเม็กซิโก ผลการค้นพบครั้งนี้มีการตีพิมพ์ลงในวารสารเนเจอร์ และประกาศในการประชุมครั้งที่ 229 ของสมาคมดาราศาสตร์อเมริกัน

ทีมงานพบว่า ต้นกำเนิดของ FRB 121102 มาจากกาแล็กซีแคระ ที่ระยะห่างออกไป 2 พัน 5 ร้อยล้านปีแสง กาแล็กซีแคระต้นกำเนิดนั้นมีขนาดเล็กกว่าทางช้างเผือกหลายเท่า แต่ก็ได้แค่นี้ ยังไม่อาจระบุลงไปว่า “อะไร” ที่เป็นตัวกำเนิดสัญญาณวิทยุนี้ เป็นไปได้ทังนั้นไม่ว่าหลุมดำ พัลซาร์ แมกนิตาร์(ดาวแม่เหล็ก) ฯลฯ  แต่ที่มีลุ้นกว่านั้น คือสัญญาณนี้มีลักษณะที่ส่งแบบไม่แน่นอน ไม่เป็นคาบ แต่ส่งมาหลายครั้ง คำถามอาจไม่ใช่ “อะไร” แต่เป็น “ใคร” มากกว่า

แต่หากเป็น “ใคร” จริง ส่งสัญญาณมาตั้งแต่ 2 พัน 5 ร้อยล้านปีก่อน ป่านนี้พวกนั้นคงกลายเป็นฝุ่นไปหมดแล้ว

อ้างอิง http://blogs.discovermagazine.com/d-brief/2017/01/04/fast-radio-burst-origin/
เรียบเรียงโดย @MrVop