ทีมนักดาราศาสตร์ในโครงการ Long Baseline Array Sky Survey (LoLSS) ขององค์การอวกาศยุโรป (ESA) สามารถสร้างแผนที่หลุมดำมวลยวดยิ่งจำนวนถึง 25,000 แห่งในซีกฟ้าเหนือเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์

แผนที่หลุมดำมวลยวดยิ่งที่ว่านี้ครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 4% ของท้องฟ้าซีกโลกเหนือเท่านั้น สร้างขึ้นมาจากการรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลนานหลายปี โดยใช้เครือข่ายกล้องโทรทรรศน์วิทยุ Low Frequency Array (LOFAR) ซึ่งประกอบด้วยจานสายอากาศรับสัญญาณวิทยุมากมายถึง 20,000 ตัว ในสถานี 52 แห่งทั่วภาคพื้นยุโรป (รูปประกอบด้านล่าง) สร้างความกว้างในการรับคลื่นให้ได้ 1,000 กิโลเมตรขึ้นไป เพื่อให้สามารถรับสัญญาณจากอวกาศในย่านความถี่ต่ำมากๆได้

ดาราศาสตร์วิทยุความถี่ต่ำหรือ Low-frequency radio astronomy เป็นอีกแขนงหนึ่งของดาราศาสตร์คลื่นวิทยุที่เน้นศึกษาความเป็นไปของจักรวาลผ่านย่านคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่มีความยาวคลื่นมากที่สุดและมีความถี่ต่ำที่สุด แน่นอนว่าคลื่นวิทยุในย่านนี้จะอ่อนจางมาก แถมบางส่วนยังถูกปิดกั้นด้วยบรรยากาศโลกชั้นไอโอโนสเฟียร์อีกด้วย นักดาราศาสตร์ทางด้านนี้ก็จะแก้ไขปัญหาโดยการนำเอาซูเปอร์คอมพิวเตอร์เข้ามาแก้ไขลักษณะข้อมูลสัญญาณที่ได้รับนี้ให้มีความชัดเจนยิ่งขึ้น

เวลานี้การศึกษาดาราศาสตร์วิทยุความถี่ต่ำนี้จะรับสัญญาณผ่านทางเครือข่าย LOFAR ที่ความถี่ต่ำกว่า 250 MHz แตกต่างจากวิทยุความถี่อื่นเช่น ALMA ที่รับสัญญาณความถี่เป็นหลักร้อย GHz ขึ้นไป หรือ VLA ที่เน้นศึกษาช่วงความถี่ 50 GHz

แผนที่หลุมดำมวลยวดยิ่ง 25,000 แห่งนี้ยังเป็นส่วนน้อยที่สามารถรับรู้จากผิวโลกผ่านทางคลื่นวิทยุความถี่ต่ำได้ ทีมงานผู้สร้างแผนที่นี้ระบุในรายงานที่กำลังจะลงตีพิมพ์ในวารสาร Astronomy & Astrophysics ว่า “ทางทีมงานของเราจะเดินหน้าต่อไป เพื่อทำแผนที่หลุมดำให้ครอบคลุมท้องฟ้าซีกโลกเหนือ แผนที่ที่เสร็จสมบูรณ์จะเป็นประโยชน์ต่อการศึกษาวัตถุอวกาศอีกหลากหลายชนิด ทั้งจะช่วยในการสร้างแบบจำลองทางกายภาพของกาแล็กซีและกระจุกดาราจักรต่าง ๆ ที่ถูกต้องมากยิ่งขึ้นในอนาคต”

ที่มาและเครดิตภาพบางส่วน https://www.universetoday.com/150248/a-map-of-25000-supermassive-black-holes-across-the-universe/