วันที่ 3 ถึง 25 มิถุนายน ปีนี้ (2558) ดาวอังคารจะเข้าสู่ช่วง Solar Conjunction ระหว่างนั้น มันจะ “ล่องหน” ไปจากโลก

กว่า 2 ทศวรรษที่ผ่านมา สหรัฐฯ ยุโรป แม้ประเทศที่เข้าส่งวงการใหม่ๆอย่างอินเดีย ต่างก็พยายามส่งยานอวกาศของตนไปศึกษาดาวอังคาร ด้วยวัตถุประสงค์คล้ายกันคือศึกษาอดีตของมันว่าเคยมีสิง่มีชีวิตหรือไม่และสภาพดาวเปลี่ยนแปลงจนไร้ชีวิตเหมือนทุกวันนี้ได้อย่างไร รวมทั้งอนาคตของดาวแดงว่าจะสามารถตั้งถิ่นฐานเป็นที่อยู่อาศัยของมนุษย์ได้หรือไม่

ในห้วงเวลาของการสำรวจดาวอังคารที่ผ่านมานั้น ในทุกๆ 2 ปีจะมี 2 สัปดาห์ที่ยานอวกาศทั้งหลายจะขาดการติดต่อไปจากสถานีควบคุมบนโลก ด้วยเหตุผลทางธรรมชาติ นั่นคือดาวอังคารเข้าสู่ช่วง Solar conjunction.

Solar conjunction คือช่วงที่ดาวอังคารกับโลกของเรา เรียงเป็นเส้นตรงกับดวงอาทิตย์โดยมีดวงอาทิตย์อยู่ตรงกลาง  นั่นคือคนบนโลกและดาวอังคาร (หากมี) จะมองไม่เห็นกัน อีกทั้งสารพัดวิธีสื่อสารก็จะงานใช้ไม่ได้ เนื่องจากดวงอาทิตย์ที่อยู่ตรงกลางจะบังและดูดกลืนคลื่นสื่อสารทั้งหมด แปลว่าในห้วงเวลาที่เกิด Mars solar conjunction นั้น ดาวอังคารได้ “ล่องหน” ไปจากโลกอย่างสิ้นเชิง

ศูนย์ควบคุมยานอวกาศบนโลกจะเลือกวิธีในการปฏิบัติสำหรับช่วงวลา Mars solar conjunction นี้ต่างๆกันไป เช่นบางศูนย์อาจสั่งปิดระบบของยานอวกาศปล่อยให้โคจรรอบดาวอังคารไปเงียบๆเพราะไร้ประโยชน์สื่อสารกัน หรืออาจส่งคำสั่งให้ทำงานล่วงหน้าเป็นชุดแล้วให้เก็บภาพหรือข้อมูลไว้รอจนกว่าจะผ่านพ้นช่วงเวลานี้ไปจึงส่งข้อมูลกลับมาที่โลก

นั่นเป็นเรื่องของการสำรวจดาวอังคารในปัจจุบัน ซึ่งความเสี่ยงยังคงเป็นเพียงทรัพย์สิน แต่ในอนาคต วันที่มนุษยชาติบางส่วนขึ้นไปอยู่อาศัยบนดาวอังคารแล้ว ช่วงเวลาที่เกิด Mars solar conjunction  อาจสร้างปัญหาสำคัญหากคนบนนั้นเกิดติดต่อกลับมายังดาวแม่ไม่ได้นานถึง 2 สัปดาห์ และไม่มีหนทางสำรอง เมื่อมีเรื่องฉุกเฉินเกิดขึ้น ความเสี่ยงอาจลามไปถึงเรื่องที่สำคัญกว่านี้ก็เป็นได้