ลำแสงซินโครตรอน คือ  แสงที่ถูกปล่อยออกมาจากอนุภาคอิเล็กตรอนกำลังที่มันเคลื่อนที่เลี้ยวโค้งด้วยความเร็วใกล้ความเร็วแสง

เราสร้างซินโครตรอนโดยเอาปืนแคโธด ยิงอนุภาคอิเล็คตรอนเข้าไปในท่อวงกลม (ยิ่งวงใหญ่แสงยิ่งแรง) แล้วหาทางเร่งความเร็วของอิเล็คตรอนด้วยสนามไฟฟ้าจนมันวิ่งเร็วเกือบเท่าความเร็วแสง (99.999986% ของความเร็วแสง) และเนื่องจากท่อมีลักษณะโค้ง เมื่ออนุภาคเลี้ยวโค้งมันจะเหวี่ยงและสาดพลังงานส่วนหนึ่งออกจากตัวมัน พลังงานนั้นคือแสงซินโครตรอน

แสงซินโครตรอนมีความสว่างจ้ามากกว่าดวงอาทิตย์นับล้านเท่า และมีความยาวคลื่นครอบคลุมตั้งแต่ย่านอินฟาเรด จนถึงรังสีเอกซ์

ประโยชน์ของแสงซินโครตรอนมีมากมาย เราเอาไปใช้ในการตรวจหาองค์ประกอบของสารต่างๆในโลหะหนัก โบราณคดี สารพิษในสิ่งแวดล้อม อุตสาหกรรมอัญมณี สารต่างๆในทางการแพทย์ ยา เอนไซม์ ไวรัส โครงสร้างนาโน โพลิเมอร์ ยาง แป้ง ฯลฯ

ไทยเรามีเครื่องกำเนิดแสงซินโครตรอน หรือที่รู้จักในชื่อ “เครื่องกำเนิดแสงสยาม (Siam Photon Sources: SPS)” ตั้งอยู่ที่ห้องปฏิบัติการแสงสยาม สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี จังหวัดนครราชสีมา

แต่เมื่อเร็วๆนี้ จีนประกาศจะสร้างเครื่องกำเนิดแสงซินโครตรอนที่มีลำแสงเข้มและสว่างที่สุดเท่าที่เคยสร้างกันมา ในชื่อเครื่องกำเนิดแสงปักกิ่ง (Beijing Light Source)  โดยโครงการมีระยะการสร้าง 6 ปี ในมูลค่า 700 ล้านเหรียญหรือราว 4.8 พันล้านหยวน เริมก่อสร้างพฤศจิกายน 2018

ก็ปล่อยให้จีนสร้างไป แต่อย่าลืม เราภูมิใจว่าไทยเราก็มี อย่าลืมไปเยี่ยมชมเครื่องกำเนิดแสงสยามกันนะ รายละเอียด http://www.slri.or.th/th/

อ้างอิง http://en.people.cn/n3/2017/0123/c90000-9170587.html
เรียบเรียงโดย @MrVop