เมื่อวันที่ 31 ต.ค. 59 ที่ผ่านมา กรมอุตุฯประกาศการเข้าสู่ฤดูหนาวอย่างเป็นทางการ กรมอุตุยึดถืออะไรเป็นเกณ์

การประกาศการเปลี่ยนเข้าสู่ฤดูต่างๆของแต่ละประเทศ เป็นเรื่องสำคัญมาตั้งแต่โบราณ โดยเฉพาะประเทศเหรือกลุ่มวัฒนธรรมที่อาศัยการเกษตร บางวัฒนธรรมทีการเฉลิมฉลองการเข้าสู่ฤดูใหม่ด้วย

สำหรับประเทศในซีกโลกเหนือที่มี 4 ฤดู จะอาศัย “ตำแหน่งของดวงอาทิตย์” ในการนับเข้าสู่ฤดูต่างๆ (จริงๆเป็นตำแหน่งของโลกในรอบปีที่เดินทางไปรอบดวงอาทิตย์) ดังนั้น การประกาศเข้าสู่ฤดูหนาวของประเทศเหล่านี้จะใช้วัน เห-มา-ยัน ซึ่งตรงกับวันที่ 21-22 ธันวาคมของทุกปีเป็นหลัก ไทยเรียกวันนี้ว่า “ตะวันอ้อมข้าว” และสิ้นสุดฤดูหนาวเข้าสู่ฤดูใบไม้ผลิในวันที่ 20-21 มีนาคม เรียกว่าวัน วสันตวิษุวัต เข้าสู่ฤดูร้อนในวันที่ 20-21 มิถุนายน เรียกว่าวัน ครีษมายัน เข้าสู่ฤดูใบไม้ร่วงในวันที่ 22-23 กันยายน เรียกว่าวันศารทวิษุวัต แต่บางประเทศในโซนเอเชียอาจใช้ดวงอาทิตย์ในองศาอื่นเพื่อประกาศเข้าฤดูหนาว เช่น ประเทศจีน ใช้ตำแหน่งดวงอาทิตย์ทำมุม 225° ช่วงวันที่ 7-8 พฤศจิกายนของทุกปี เป็นวันหลี่ตง 立冬 เข้าสู่ฤดูหนาวอย่างเป็นทางการ

แต่สำหรับประเทศไทยนั้นอยู่ในโซนมรสุม ในหนึ่งปีมี 3 ฤดู เราไม่ใช้ดวงอาทิตย์ในการเปลี่ยนผ่านฤดู แต่เราใช้ “ทิศทางลมมรสุม” แทน เมื่อลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้หยุดพัดสนิท และลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือเริ่มพัดคงที่ เราจะถือว่า เข้าสู่ฤดูหนาวอย่างเป็นทางการ

ดังนั้นแต่ละปีเราจะมีวันเปลี่ยนฤดูอย่างเป็นทางการไม่ตรงกันเลย อย่างเช่น ในปี 2558 เราประกาศการเข้าสู่ฤดูหนาววันที่ 22 ตุลาคม พอมาปีนี้ 2559 เราประกาสเข้าสู่หน้าหนาว 31 ตุลาคม เป็นต้น

เราจะประถือว่าฤดูหนาวสิ้นสุดเข้าสู่ฤดูร้อนอย่างเป็นทางการเมื่อลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือหยุดพัด และประกาศการเช้าสู่ฤดูฝนเมื่อลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้เริ่มพัดคงที่

และ ไม่จำเป็น ที่ประกาศเข้าฤดูฝนอย่างเป็นทางการแล้วฝนต้องตกทันที หรือที่ประกาศเข้าฤดูหนาวแล้วฝนต้องหยุด หรืออากาศต้องหนาว บางปีอาจหนาวแค่ไม่ถึงสัปดาห์ปลายธันวา ทั้งที่ประกาศเข้าฤดูหนาวไปแล้วเป็นเดือน

เพราะการประกาศเริ่มฤดูดูตามทิศลม