นักวิทย์จีนคาดโลกเคยสูญเสียออกซิเจนขณะสนามแม่เหล็กกลับขั้วทำสัตว์สูญพันธุ์ครั้งใหญ่

สนามแม่เหล็กโลกมีหน้าที่สำคัญประการหนึ่ง คือปกป้องสิ่งมีชีวิตบนโลกจากลมสุริยะซึ่งเป็นอนุภาคพลังงานสูงจากดวงอาทิตย์ ต้นกำเนิดของสนามแม่เหล็กโลกเกิดจากการที่แก่นโลกมีโลหะ 2 ชั้นหมุนสวนทางกัน นั่นคือชั้นนอกเป็นโลหะเหลวหมุนรอบโลหะแข็งชั้นใน

สนามแม่เหล็กโลกจะสลับขั้วไปมา (geomagnetic reversal) จากขั้วเหนือเป็นขั้วใต้และสลับกลับไปตามเดิมเป็นวงรอบ ซึ่งนักวิทยาศาสตร์ได้คำนวนเอาไว้ว่าวงรอบของการสลับขั้วได้เปลี่ยนแปลงไปเรื่อยๆจากหลายล้านปีต่อครั้งมาเป็นไม่ถึงล้านปีต่อครั้ง และเพิ่มเติมว่าระหว่างการสลับขั้วไมน่าจะส่งผลร้ายอะไรอย่างที่มีข่าวลือกัน นั่นคือระดับการป้องกันลมสุริยะน่าจะอ่อนแรงลงไม่มาก

แต่เมื่อเร็วๆนี้ จากการศึกษาโดย Yongwei Yuan จาก สถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน (Chinese Academy of Sciences : CAS) ณ กรุงปักกิ่ง พบว่าการสลับขั้วแม่เหล็กโลกในบางครั้งมีระดับการอ่อนแรงของสนามแม่เหล็กโลกค่อนข้างมาก ปล่อยให้ลมสุริยะหลุดเข้ามาทำปฏิกิริยากับบรรยากาศโลกในปริมาณมากจนโลกสุญเสียอ็อกซิเจนไปในระดับสูงจนน่าตกใจ

โดยเฉพาะกับการสูญพันธุ์ใหญ่ครั้งที่ 4 ที่เรียกว่า Triassic–Jurassic extinction event ซึ่งเป็นการสูญพันธุ์ช่วงสิ้นยุคไตรแอสสิค สัตว์โลกล้มตายลงอย่างเป็นปริศนาอย่างมากมาย และมีการตั้งทฤษฎีกันว่าน่าจะมาจากสภาพโลกร้อน การเกิดซุปเปอร์โนวาในระยะใกล้โลก หรือไม่ก็ภูเข้าไฟชนาดใหญ่ระเบิด แต่ในการศึกษาระยะหลังพบว่าส่วนผสมของออกซิเจนในอากาศโลกเวลานั้นลดลงไป 9% ซึ่งอาจเป็นสาเหตุสำคัญที่สุดที่ก่อให้เกิดการสูญพันธุ์ใหญ่ตามมา

Yongwei พบว่าในช่วงเวลานั้นโลกมีการสลับขั้วแม่เหล็กติดๆกันสองครั้ง เขากับทีมงานจึงใช้แบบจำลองทางคอมพิวเตอร์คำนวนต่อไปและพบว่าการสลับขั้วแม่เหล้กอาจเป็นเหตุให้โลกสูญเสีญปริมาณอ็อกซิเจนไปมากกว่า 218 ล้านล้านตันหรือคิดเป็น 4.5% ของปริมาณออกซิเจนทั้งหมดที่หายไปในช่วงเวลานั้น นั่นหมายถึงครึ่งนึงของปริมาณออกซิเจนที่หา่ยไปเกี่ยวข้องกับเกราะแม่เหล็กโลกที่อ่อนแรง และโดยทฤษฎีนี้อาจนำไปใช้กับการสูญพันธุ์ใหญ่ครั้งก่อนหน้านั้นนั่นคือการสูญพันธุ์ใหญ่ครั้งที่ 3 ที่เกิดปลายยุคเปอร์เมี่ยนได้อีกด้วย

จริงไม่จริงก็ต้องรอทฤษฎีอื่นมาหักล้างกันต่อไป

ที่มา http://blogs.discovermagazine.com/d-brief/2014/06/10/earths-magnetic-flips-may-triggered-mass-extinctions
เรียบเรียงโดย @MrVop